ترجمه
كيف عرضى است كه ذاتاً نه قسمتپذير است و نه نسبتپذير و آن را در دستهبندى نخستين به چهار گروه تقسيم كردهاند :
1 - كيفيات نفسانى [ كه همان كيفيات عارض بر نفس مىباشند ] مانند : علم ، اراده ، ترس ، شجاعت ، يأس و اميد .
2 - كيفيات ويژهء كميات مانند : استقامت ، انحنا و شكل ، كه ويژهء كمّ متصلند ؛ همينطور زوج بودن و فرد بودن ، كه از كيفيات مختص به كمّ منفصلند .
3 - كيفيات استعدادى كه به آن قوه [ / مقاومت در برابر عامل مؤثر ] ولا قوه [ / عدم مقاومت ] نيز گفته مىشود ؛ مانند آمادگى زياد براى اثرپذيرى - مثل نرم بودن - و آمادگى زياد براى اثر ناپذيرى ، مثل سخت بودن . و به جاست هر نوع استعدادِ قائم به ماده از اين قسم به شمار آيد . استعداد قائم به ماده در مقايسه با قوهء جوهرى ( يعنى ماده ) ، نظير جسم تعليمى ( كه تحقق بالفعل امتداد در جهات سهگانه است ) در مقايسه با جسم طبيعى ( كه امكان اين امتداد در آن است ) مىباشد .
4 - كيفياتى كه توسط حواس ظاهرى پنجگانه درك مىشوند ، كه خود بر دو قسم مىباشند : الف - كيفياتى كه زود بر طرف مىشوند ؛ مانند سرخى چهرهء شخص شرمسار و زردى چهرهء انسان بيمناك ، كه انفعالات ناميده مىشود . ب - كيفياتى كه ثابتند ؛ مانند زردى طلا و شيرينى عسل ، كه انفعاليّات ناميده مىشود .
شرح و تفسير
تعريف كيفيت ( چگونگى )
هر انسانى يك سلسله حالات مختلف روانى را در درون خويش با علم حضورى مىيابد ؛ مانند شادى و اندوه ، ترس و اميد ، لذت و درد و . . . . همچنين با حواس ظاهرى