( 1 ) ترجمه
يكى از ويژگىهاى جوهر آن است كه در آن تضاد راه ندارد ، زيرا براى تحقق تضاد بايد موضوعى وجود داشته باشد كه دو امر متضاد ، به دنبال هم بر آن وارد شوند ؛ حال آنكه جوهر موضوع ندارد .
( 2 ) شرح و تفسير
هيچگاه ميان دو جوهر رابطهء تضاد برقرار نمىگردد و هرگز جوهرى ضد جوهر ديگر نخواهد بود . زيرا ضدان عبارتند از : « دو امر وجودى كه بر موضوع واحد بهطور پياپى وارد مىآيند و هرگز در آن جمع نمىشوند و تعقل يكى متوقف بر تعقل ديگرى نمىباشد . » « 1 » پس يكى از شرايط تضاد ، كه از تعريف آن به دست مىآيد ، آن است كه ضدان عرض باشند ؛ يعنى از امورى باشند كه هميشه در يك موضوع تحقق مىيابند . بنابراين ، دو جوهر ، هرگز متضاد با هم نخواهند بود .
هامش
( 1 ) . الضدان هما الوجوديان المتعاقبان على موضوع واحد ، و لا يتصور اجتماعهما فيه ، و لا يتوقف تعقل احدهماعلى تعقل الاخر