الفصل السابع فى أنّ الامكان اعتبار عقلىّ ، و أنّه لازم للماهيّة
أمّا أنّه اعتبار عقلىّ ، فلانّه يلحق الماهيّة المأخوذة عقلا مع قطع النّظر عن الوجود و العدم ، و الماهيّة المأخوذة كذلك اعتباريّة بلا ريب ، و هذا الاعتبار العقلىّ لا ينافى كونها بحسب نفس الأمر إمّا موجودة او معدومة ، و لازمه كونها محفوفة بوجوبين او امتناعين .
7 . امكان ، يك اعتبار عقلى است ملازم با ماهيت
امكان ذاتى يك اعتبار عقلى است ، زيرا وصف ماهيتى است كه عقل آن را جدا از هستى و نيستى مورد توجه قرار داده ، و چون خود ماهيت از اين ديدگاه يك امر اعتبارى مىباشد ، اوصافى كه از اين زاويه بدانها متصف مىگردد نيز بىترديد اعتبارى خواهند بود . البته اينكه گفته شد : عقل ماهيت را جداى از هستى و نيستى در نظر مىگيرد ، منافاتى با آن ندارد كه ماهيت در واقع و نفس الأمر ، درهرحال ، يا موجود است و يا معدوم و در نتيجه ، قطعا دو وجوب و يا دو امتناع آن را فراگرفته است .
امكان يك اعتبار عقلى است
پيش از اين گفتيم كه امكان ذاتى امرى اعتبارى است كه با تحليل عقلى انتزاع شده و بر ماهيت حمل مىگردد ، بر خلاف امكان استعدادى . حضرت علامه قدس سرّه در اين فصل