بررسى سندى :
در سند حديث موسى بن عبيده آمده است :
احمد بن حنبل مىگويد : او منكر الحديث است و روايات او صحيح نيست . « 1 »
و نيز احمد - در مورد حديث موسى بن عبيده ، از محمد بن كعب ، از ابن عباس - در حالى كه دهانش را به علامت ردّ اين حديث كج كرده و دو دستش را بر هم مىزد ، مىگويد : اين متاع موسى است . . .
همچنين مىگويد : او حديث را حفظ و ثبت نمىكرد . ابن معين مىگويد :
به حديث او احتجاج نمىشود .
على بن مدينى مىگويد : موسى بن عبيده در حديث ، ضعيف است و روايات انكار شده و ناشناخته نقل مىكند و ترمذى مىگويد : تضعيف شده است ، نسائى نيز گفته : ضعيف است و بازگفته : ثقه نيست .
ابن عدى مىگويد : رواياتى كه از موسى نقل كردهام ، همهاش محفوظ نيست و ضعف روايات او آشكار است . « 2 »
ابن قانع گفته است : در او ضعف است . ابن حبّان هم گفته ضعيف است . « 3 »
در نتيجه ، اين معارض اعتبارى ندارد ، چون از اساس ساقط است و به اين خاطر هيچ كدام از صحاح سته ، جز ترمذى اين حديث را نياوردهاند ، چنان كه اشاره شد .
هامش
( 1 ) . تهذيب التهذيب ، ج 10 ، ص 319
( 2 ) . الكامل ، ج 6 ، ص 337 ، شماره 193 / 1814
( 3 ) . تهذيب التهذيب ، ج 10 ، ص 320