مظلمهء كسى به گردنش باشد ، به درگاه خدا بالا نمىرود .
4 حضور و رقّت قلب در هنگام دعا
2117 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : بدانيد كه خداوند ، دعايى را كه از دلى غافل و بىخبر باشد نمىپذيرد .
2118 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : دعا كردن را هنگام رقّت قلب غنيمت شمريد كه رقّت قلب ، رحمت است .
2119 امام صادق عليه السلام : همانا خداوند دعايى را كه از پشت قلب با قساوت برخيزد مستجاب نمىكند .
2120 امام صادق عليه السلام : هر زمان كه به يكى از شما رقّت قلب دست داد ، دعا كند ؛ زيرا قلب تا خالص و پاك نشود رقّت نمىيابد .
694 - موانع اجابت دعا
1 گناه
2121 امام باقر عليه السلام : [ گاه ] بنده حاجتى را از خداوند مىخواهد و از شأن خداست كه آن را در آيندهاى نزديك يا با تأخير برآورده سازد ؛ اما بنده بعداً مرتكب گناهى مىشود . پس ، خداوند تبارك و تعالى به فرشته مىگويد : حاجت او را بر مياور و او را از آن محروم گردان ؛ زيرا او خود را در معرض خشم من نهاد و مستوجب محروميت از سوى من شد .
2 ستم
2122 امام على عليه السلام : خداوند عز و جل به عيسى بن مريم عليه السلام وحى فرمود : به اشراف بنى اسرائيل بگو : . . .
من دعاى هيچ يك از شما و هيچ يك از كسانى را كه مظلمهاى به گردن دارند اجابت نمىكنم .
2123 امام صادق عليه السلام : خداوند عز و جل مىفرمايد : سوگند به عزّت و جلالم كه نفرين ستمديدهاى را در حقّ ستمكنندهء به دو اجابت نمىكنم اگر خود نسبت به ديگرى چنان ستمى را روا داشته است .
3 ناسازگارىِ دعا ، با حكمت خداوند
2124 امام على عليه السلام : كرم خداى سبحان حكمتش را نقض نمىكند ؛ از اين روست كه هر دعايى مستجاب نمىشود . « 1 »
4 توصيف خداوند به غير از صفاتش
2125 امام صادق عليه السلام : مردى خدمت اميرالمؤمنين عليه السلام آمد و عرض كرد : من خدا را مىخوانم ولى اجابتى نمىبينم ؟ حضرت فرمود : چون تو خدا را با صفاتى جز صفات او وصف مىكنى ( مىخوانى ) همانا دعا را چهار خصلت باشد :
اخلاص باطنى ، حضور نيّت ( قلب ) ، شناخت
هامش
( 1 ) . ابن سينا مىنويسد : علت اجابت دعا تلاقى و توافق اسباب و علل است با هم ، بنا به حكمتى الهى ، به اين معنا كه دعاى كسى كه دربارهء چيزى دعا مىكند و سبب تحقق آن چيز از سوى آفريدگار با هم تلاقى مىكنند . بنا بر اين ، اگر سؤال شود : آيا ممكن است آن چيز بدون دعا و توافق و سازگارىاش با دعا تحقق پيدا كند ؟ مىگوييم : خير ؛ زيرا آن دو علت ، يكى است و آن ، آفريدگارى است كه سبب هستى يافتن آن چيز را دعا قرار داده است . همچنان كه سبب سالم شدن بيمار را خوردن دارو قرار داده است و تا بيمار دارو مصرف نكند ، بهبود نمىيابد ، دعا نيز اين گونه است . چيزى كه براى تحقق يافتنش دعا مىكنيم ، بنا به حكمتى ، بر حسب قضا و قدر الهى با علت وجودى آن چيز تلاقى مىكند . پس ، دعا كردن لازم است و انتظار اجابت دعا نيز ضرورى است . . . .