104 . نيكى كردن
536 - تفسير نيكوكارى
1616 تفسير نورالثقلين : دربارهء آيهء « و دينِ چه كسى بهتر است از كسى كه از روى اخلاص رو به خدا كند و نيكوكار بُوَد ؟ » روايت شده است كه از پيامبر صلى الله عليه و آله دربارهء نيكى و احسان سؤال شد ، فرمود : احسان اين است كه خداى را چنان پرستى كه گويى او را مىبينى ؛ زيرا اگر تو او را نبينى او تو را مىبيند .
537 - هر كه نيكى كند به خود كرده است
قرآن :
« اگر نيكى كنيد به خود كردهايد و اگر بدى كنيد نيز به خود كردهايد » .
حديث :
1617 امام على عليه السلام : تو اگر نيكى كنى خودت را گرامى داشتهاى و به خودت نيكى كردهاى ؛ اگر بدى كنى خودت را خوار كردهاى و به خودت زيان رساندهاى .
ر . ك : بزرگوارى ، باب 1599 .
538 - فضيلتِ نيكى كردن به ديگران
قرآن :
« همانا خداوند به دادگرى و نيكوكارى و بخشش به خويشاوندان ، فرمان مىدهد و از فحشاء و زشتكارى و ستم نهى مىكند . او شما را اندرز مىدهد باشد كه پند گيريد » .
حديث :
1618 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : دلها بر محبت كسى كه به آنها خوبى كند و بر نفرت از كسى كه به آنها بدى روا دارد ، سرشته شده است .
1619 امام على عليه السلام : بر تو باد نيكوكارى ، كه آن بهترين كشت ، و سود آورترين كالاست .
1620 امام على عليه السلام : چه نيكو توشهاى است براى معاد ، نيكى كردن به بندگان .
1621 امام على عليه السلام : زكات پيروزى ، نيكى كردن است .
1622 امام على عليه السلام : آن كه احسانش زياد باشد ، دوستان و برادرانش او را دوست بدارند .
1623 امام على عليه السلام : با نيكى كردن ، دلها تصرّف مىشود .
539 - خوبى كردن به كسى كه بدى كرده است
1624 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : به كسى كه در حقّ تو بدى كرده است ، خوبى كن .
1625 امام على عليه السلام : خوبى كردن تو به دشمنان و بدخواهانت از بدى كردنت به آنها در ايشان مؤثرتر است و موجب اصلاح آنان مىشود .
ر . ك : انصاف ، باب 1728 ؛ خويشاوندى ، باب 813 .
540 - نتيجهء نيكوكارى مشركان
1626 كنز العمّال - به نقل از سلمان بن عامر ضبّى - :
عرض كردم : اى رسول خدا ! پدرم مردى ميهمان نواز و همسايهدار بود ، به پيمان وفا مىكرد و در گرفتاريها و سختيها دستگير بود . آيا اينها براى او سودى دارد ؟ پيامبر پرسيد : آيا او مشرك ، مرد ؟
عرض كردم : آرى . فرمود : اينها به حال او سودى ندارد ، امّا به سبب اين كارها بازماندگان او هرگز گرفتار و خوار و نيازمند نمىشوند .