79 . نادانى
389 - نكوهش نادانى
1229 امام على عليه السلام : نادانى ، بدترين درد است .
1230 امام على عليه السلام : نادانى مايهء مرگ زندگان وجاودانى رنج و بدبختى است .
1231 امام على عليه السلام : نادانى ، مايهء تباهى همه چيزاست .
1232 امام على عليه السلام : نادانى ، ريشهء همهء بديهاست .
1233 امام على عليه السلام : آزمندى و سيرى ناپذيرى وبخل نتيجهء نادانى است .
1234 امام عسكرى عليه السلام : نادانى دشمن [ انسان ] است .
390 - علامات نادان
1235 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : نادان كسى است كه خدا رانافرمانى كند هر چند خوش سيما و بلند پايه باشد .
1236 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خصوصيت نادان اين استكه دربارهء هر كس كه با او رفت و آمد مىكند ستم روا دارد ، به فرو دستش دراز دستى كند ، بر زبر دستش گردنفرازى نمايد ، و ناسنجيده زبان به گفتار گشايد . . . .
1237 امام على عليه السلام : نادان ، به تقصير ( عيب ) خودآگاه نيست و نصيحت خير خواهِ خود را [ هم ] نمىپذيرد .
1238 امام على عليه السلام : نادان مرده است هر چند [ به ظاهر ] زنده باشد .
1239 امام على عليه السلام : نادان كسى است كه فريبهوى و هوس و انديشههاى باطل خود را بخورد .
1240 امام على عليه السلام : نادان را هميشه در حال افراطيا تفريط مىبينى .
1241 امام على عليه السلام : نادان ، در حقيقت ، كسى استكه خواهشها او را بردهء خود كرده باشند .
1242 امام على عليه السلام : نادان ، بندهء خواستههاى نفسانى خود است .
1243 امام على عليه السلام : كار نادان مايهء زيان است ودانش او مايهء گمراهى .
1244 امام على عليه السلام : نادان كسى است كه خود را - بهآنچه نمىداند - دانا شمارد و به رأى و نظر خود بسنده كند و پيوسته از دانشمندان دورى كند و از آنان عيب و ايراد گيرد ومخالفان خود را بر خطا داند و آنچه را نفهميده گمراه كننده شمارد .
هرگاه به مطلبى برخورَد كه آن را نمىداند منكرش شود و آن را دروغ شمارد و از روى نادانى خود گويد : من چنين چيزى را نمىشناسم و فكر نمىكنم كه وجود داشته باشد و گمان نمىكنم وجود داشته باشد و كجا چنين چيزى هست ؟ ! و اين از آن روست كه به نظر خود اعتماد دارد و از نادانى خويش بىخبر است ! از اينرو به سبب نادانى خويش پيوسته از جهل بهرهمند شود و حقّ را انكار كند و در نادانى سرگشته ماند و از طلب دانش تكبر ورزد .
1245 امام صادق عليه السلام : يكى از خويهاى نادان ايناست كه قبل از شنيدن [ مطلب ] پاسخ مىدهد و پيش از آن كه [ مقصود گوينده را ] بفهمد به مخالفت بر مىخيزد و ندانسته حكم مىكند .
1246 امام هادى عليه السلام : نادان ، اسير زبان خود است .