77 . جهاد ( 2 ) « جهاد اكبر »
382 - انواع جهاد
1206 امام حسين عليه السلام - در پاسخ به اين پرسش كهجهاد سنّت ( پيامبر ) است يا فريضه ( الهى ) ؟ - : جهاد چهارگونه است : دو گونهء آن فريضه ( الهى ) است و گونهء ديگر سنّتى است كه جز به فريضه بدان دست نيازند و يك جهاد نيز ( تنها ) سنّت است . امّا آن دو جهاد كه فريضهاند : يكى جهادِ آدمى با نَفْسِ خويش است در بازداشتن نَفْس از نافرمانىهاى نسبت به خدا ، كه بزرگترين جهاد است ، و ديگرى پيكار ( و جهاد ) با كافرانى كه هم مرز شمايند كه آن نيز فريضه است . امّا آن جهاد كه سنّتى است كه جز به فريضه بدان دست نيازند ، جهاد با دشمن است كه بر تمامِ امّت واجب است و اگر آنجهاد را ترك كنند ، بر آنها عذاب درآيد و اين عذاب تمامِ امّت را در برگيرد و آن جهاد ، بر امامْ سنّت است و تعريفش آن است كه امام با امّت بر سرِ دشمن تازد و با دشمنان جهاد كند . امّا جهادى كه فقط سنّت است ، برپا داشتن هر سنّتِ ( نَبَوى ) است كه انسان بر پاى دارد و در برپا نگهداشتن و برآوردن و زنده كردن آن مبارزه كند . پس سعى و عمل در راه آن بهترين اعمال است زيرا زنده داشتنِ سنّت است ، و پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود : « هركس سنّت و قانونِ نيكى را بنيان گذارد ، پاداشش از آنِ اوست و نيز از ثواب همهء آنان كه تا روز قيامت بدان عمل مىكنند بهره مىبرد بى آنكه از ثواب خودِ آنان چيزى كاسته شود . »
1207 امام على عليه السلام : جهاد زن اين است كه خوب شوهردارى كند .
383 - تشويق به جهاد با نفس
1208 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : مجاهد كسى است كه به خاطر خدا با نفْس خود مبارزه كند .
1209 امام على عليه السلام : جهاد با نفس كابين بهشتاست .
1210 امام على عليه السلام : در هنگام خواهشها جلونفْست را بگير و در هنگام شبهات ، آن را به كتاب خدا ارجاع ده .
1211 امام كاظم عليه السلام : براى بازداشتن نفْس خود ازخواهشهايش با آن مبارزه كن كه مبارزه با نفْس ، همچون مبارزه با دشمنت ، بر تو واجب است .
384 - جهاد اكبر ( بزرگتر )
1212 امام على عليه السلام : پيامبر خدا صلى الله عليه و آله سپاهى را به جنگ اعزام كرد . وقتى برگشتند فرمود : خوشامد مىگويم به مردمانى كه جهاد اصغر را گذارندند ولى جهاد اكبر همچنان بر عهدهء آنان باقى مانده است . عرض شد : اى رسول خدا ! جهاد اكبر چيست ؟ فرمود : جهاد با نفس . امام عليه السلام فرمود :
برترين جهاد آن است كه انسان با نفس نهفته در ميان دو پهلوى خود بجنگد .
1213 امام على عليه السلام : برترين جهاد ، مبارزه كردن با هواى نفْس و باز گرفتن آن از لذّتهاى دنياست .
1214 امام باقر عليه السلام : هيچ فضيلتى چون جهادنيست و هيچ جهادى مانند مبارزه با هواى نفس نمىباشد .