302 - تا كى توبه پذيرفته مىشود ؟
قرآن :
« كسانى كه كارهاى زشت مىكنند و چون مرگشان فرا مىرسد مىگويند كه اكنون توبه كرديم و نيز آنان كه كافر بميرند ، توبه ندارند » .
حديث :
984 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كس ، پيش از مشاهده ، توبه كند خداوند توبهاش را مىپذيرد .
985 امام باقر عليه السلام - پس از آنكه با دست خود به حلقش اشاره كرد - فرمود : هر گاه جان به اين جا برسد عالِم [ راهى براى ] توبه ندارد و جاهل دارد .
986 امام رضا عليه السلام - در پاسخ به اين پرسش كه : چرا خداوند فرعون را با آن كه ايمان آورد و به يگانگى او اقرار كرد غرق ساخت ؟ - فرمود :
زيرا او هنگامى ايمان آورد كه عذاب را مشاهده كرد و ايمان آوردن به هنگام مشاهدهء عذاب پذيرفته نيست .
303 - پشيمانى ، ( نوعى ) توبه است
987 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : پشيمانى ، توبه است .
988 امام على عليه السلام : پشيمانى از گناه ، همان آمرزش خواهى است .
989 امام على عليه السلام : پشيمانىِ دل ، گناه رامىپوشاند .
304 - اعتراف حقيقى به گناه
قرآن :
« و گروهى ديگر به گناه خود اعتراف كردند [ و ] اعمال نيكو را با كارهاى زشت آميختهاند . اميد است خدا توبهشان را بپذيرد » .
حديث :
990 امام على عليه السلام : گنهكارى كه به گناه خويشاعتراف كند بهتر از فرمانبردارى است كه به كار خويش ببالد .
991 امام باقر عليه السلام : به خدا سوگند تنها آن كس ازگناه مىرهد كه به آن اعتراف كند .
992 امام باقر عليه السلام : سوگند به خدا كه خداوندمتعال از مردم جز دو كار نخواسته است : به نعمتهاى او اعتراف كنند تا آنان را نعمت فزونتر دهد و به گناهان اقرار ورزند تا گناهانشان را بيامرزد .
305 - پايههاى توبه
قرآن :
« هر كس پس از ستمش توبه كند و به صلاح آيد خدا توبهء او را مىپذيرد . همانا خداوند آمرزنده و مهربان است » .
« همانا من مىآمرزم كسى را كه توبه كند و ايمان آورد و كار شايسته انجام دهد و سپس هدايت يابد » .
حديث :
993 امام على عليه السلام : توبه بر چهار پايه استوار است : پشيمانى در دل ، آمرزش خواهى به زبان ، عمل كردن با اعضاى بدن ، و تصميم بر باز نگشتن به گناه .
994 امام باقر عليه السلام - كه ابتدا در پاسخ به يكى از بزرگان نخع كه گفت : « من از زمان حَجّاج تاكنون والى هستم آيا توبهء من پذيرفته مىشود ؟ » خاموش ماند ، پس از آنكه او سخنش