شنيدم كه مىفرمود : گذشت و آسانگيرى نوعى سود است .
289 - چانه زدن
953 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : اى على ! در چهار چيز چانه نزن :
در خريد قربانى ، كفن ، بَرده ، و كرايه براى مكّه .
954 امام على عليه السلام : براى دو درهمت هم چانه بزن كه زيان ديده ، نه ستوده است و نه پاداش دارد .
290 - فرق نگذاشتن ميان كسى كه چانه مىزند و كسى كه چانه نمىزند
955 امام صادق عليه السلام - دربارهء مردى كه كالايى دارد و قيمت مشخصى روى آن مىگذارد و سپس همان قيمت را به خريدارى كه چانه نمىزند اعلام مىكند ولى به كسى كه چانه مىزند و حاضر نيست كالا را با همان قيمت از او بخرد بهاى بيشترى را اعلام مىكند - فرمود : اگر به دو يا سه نفر قيمت بيشترى اعلام كند ، اشكالى ندارد اما اين كه با هر كسى كه حاضر نيست به آن قيمت مشخص شده بخرد و خواهان كمتر از آن قيمت [ يعنى تخفيف ] است اين كار را بكند و با كسى كه چانه نمىزند چنين نكند ، خوشايند من نيست بلكه بايد آن كالا را به يك قيمت بفروشد .
291 - سود گرفتن مؤمن از مؤمن
956 امام صادق عليه السلام : سود گرفتن مؤمن از مؤمن رباست ، مگر اين كه جنسى را به بيشتر از صد درهم بخرد در اين صورت به اندازهء خوراك روزانهات روى قيمت آن بكش . يا اين كه براى تجارت كردن بخرد كه در اين صورت نيز از آنان سود بگيريد ولى مدارا كنيد .
957 امام صادق عليه السلام - آنگاه كه دربارهء اين روايت كه سود گرفتن مؤمن از مؤمن رباست سؤال شد - فرمود :
اين در زمانى است كه حق حاكم شود و قائم ما خاندان قيام كند ؛ اما امروزه اشكالى ندارد .
292 - تاجرانِ فاجر
958 كنز العمّال : پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود : تاجران همان فاجرانند . عرض كردند : اى پيامبر خدا ! آيا نه اين است كه خداوند خريد و فروش را حلال كرده است ؟ فرمود : چرا ، اما اين جماعت [ هنگام ] معامله دروغ مىگويند و با سوگند خوردن گناه مىكنند .
959 كنز العمّال : امام على عليه السلام به بازار مىآمد و در جايگاه خود مىايستاد و مىفرمود : درود بر شما اى بازاريان ! از خدا بترسيد و سوگند مخوريد ؛ زيرا سوگند خوردن كالا را رونق مىدهد و بركت را مىبرد . تاجر ، فاجر است مگر آن كسى كه در داد و ستد ، حق را رعايت كند .
293 - تشويق تاجران به راستگويى
960 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : تاجر درستكار ، راستگو و مسلمان ، در قيامت با شهيدان است .
961 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : تاجر راستگو در روزقيامت زير سايهء عرش است .
962 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : سه نفرند كه خداوند بهآنها نظر نمىكند : . . . و كسى كه از كالاى خود تبليغ دروغ كند .
294 - پرهيز از سوگند خوردن در تجارت
963 امام على عليه السلام : اى جماعت دلّال ! كمترسوگند ياد كنيد ؛ زيرا [ گرچه ] اين كار كالا را به فروش مىرساند ولى سود [ حقيقى ] را مىبرد .