285 - آداب تجارت
942 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : كسى كه خريد و فروش مىكند بايد از پنج كار دورى ورزد و گرنه نبايد خريد و فروش كند : ربا ، سوگند ، پوشاندن عيب كالا ، تعريف و تبليغ در موقع فروش و بدگويى از كالا در موقع خريد آن .
943 امام على عليه السلام : تاجر ترسو بىروزى است و تاجر بىباك روزى دار .
944 امام على عليه السلام : اى جماعت تاجران ! نخست احكام [ داد و ستد را بياموزيد ] سپس تجارت ، نخست احكام سپس تجارت ، نخست احكام سپس تجارت .
945 امام على عليه السلام : اى جماعت تاجران ! پيشاز شروع كسب و كار از خداوند طلب خير كنيد و با آسانگيرى در معامله از خداوند بركت جوييد ، به خريداران نزديك شويد ، به زيور بردبارى آراسته شويد ، از قسم خوردن بپرهيزيد ، از دروغ گفتن دورى كنيد ، از ستم كردن و اجحاف بترسيد ، با مظلومان به انصاف و عدالت رفتار كنيد و پيرامون ربا نگرديد ، و پيمانه و ترازو را كاملكنيد وچيزىاز حقّمردم فرونگذاريد و در زمين ( جامعه ) به فساد مكوشيد . « 1 »
946 امام صادق عليه السلام : هر كس بخواهد تجارتكند بايد احكام دين خود را بياموزد تا بدين وسيله حلال را از حرام بازشناسند . كسى كه احكام دين خود را نياموزد و تجارت كند در كام شبهات فرو مىغلتد .
947 امام صادق عليه السلام : هرگاه مسلمانى ازمعامله پشيمان شود و تقاضاى فسخ كند و مسلمان طرف ديگر معامله تقاضاى فسخ معامله را بپذيرد ، خداوند عز و جل در روز رستاخيز از لغزشهاى او درمىگذرد .
ر . ك : دارايى ، باب 1685 .
286 - رعايت حق مشترى
قرآن :
« واى بر كم فروشان ؛ آنان كه چون از مردم پيمانه مىستانند آن را پر مىگيرند و هرگاه براى مردم پيمانه يا وزن مىكنند از آن مىكاهند ! » .
ر . ك : انعام : آيهء 152 و هود : آيات 84 ، 85 و شعرا :
آيات 181 - 183 والرحمن : آيات 7 - 9 .
حديث :
948 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هرگاه وزن مىكنيدسنگينتر وزن كنيد .
949 امام صادق عليه السلام : كامل كشيدن [ كالا ] وقتىاست كه كفهء ترازو سنگين شود .
287 - تشويق تاجر به صدقه دادن
950 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : اى جماعت تاجران ! اين معاملات [ معمولًا ] با سخن لغو و سوگند همراه است ، پس آن را با صدقه درآميزيد .
288 - آسانگيرى در خريد و فروش
951 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خداى رحمت كناد بندهاىرا كه در فروش و خريد و پس دادن وام و پس گرفتن آن آسانگير باشد !
952 امام على عليه السلام - در سفارش به مردى كه مشغول فروختن كالايى بود - فرمود : از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله
هامش
( 1 ) . اشاره است به آيهء 85 از سورهء هود :« وَ يا قَوْمِ أَوْفُوا الْمِكْيالَ وَ الْمِيزانَ بِالْقِسْطِ وَ لا تَبْخَسُوا النَّاسَ أَشْياءَهُمْ وَ لا تَعْثَوْا فِي الْأَرْضِ مُفْسِدِينَ ؛و اى قوم من ! پيمانه وترازو را به داد ، كامل كنيد و چيزى از حقّ مردم فرو نگذاريد و در زمين به فساد مكوشيد » .