36 . بخل
213 - پرهيز از بُخل
قرآن :
« آنان كه بخل مىورزند و مردم را به بخل فرمان مىدهند و آنچه را كه خداوند از فضل خويش به آنان داده است پوشيده نگه مىدارند . و ما براى كافران عذابى خوار كننده فراهم آوردهايم » .
« آگاه باشيد كه شما را دعوت مىكنند تا در راه خدا انفاق كنيد . بعضى از شما بخل مىورزند و هر كس كه بخل ورزد در حقّ خود بخل ورزيده است ؛ زيرا خدا بىنياز است و شما نيازمنديد . و اگر روى برتابيد به جاى شما مردمى ديگر آرد كه هرگز همسان شما نباشند » .
ر . ك : نساء : آيهء 53 و اسراء : آيهء 100 و حديد : آيهء 24 و قلم : آيهء 12 .
حديث :
709 امام على عليه السلام : بخل ، در بردارندهء همهء بديها است و افسارى است كه [ بخيل ] به وسيلهء آن به سوى هر بدى كشانده مىشود .
710 امام على عليه السلام : بخل ، ننگ است .
711 امام على عليه السلام : بخل ، رداى بينوايى است .
712 امام على عليه السلام : بخل ورزيدن در آنچه دارى ، بدگمانى به معبود است .
713 امام على عليه السلام : هر كه در مال خود بخل ورزد خوار مىشود و هر كه در دين خود بخل ورزد سربلند مىگردد .
714 امام على عليه السلام : بخل همنشين خود را خوار مىدارد و كناره گير از خود را ارجمند .
715 امام رضا عليه السلام : بخل ، آبرو را بر باد مىدهد .
716 امام هادى عليه السلام : بخل ، نكوهيدهترين خوى است .
214 - معناى بخل
717 امام حسن عليه السلام - در پاسخ به پرسش پدرش از او دربارهء تنگ چشمى - : تنگ چشمى آن است كه آنچه را دارى مايهء شرافت پندارى و آنچه را انفاق كنى ، تلف شده و بر باد رفته انگارى .
718 امام صادق عليه السلام : تنگ چشم ، كسى است كه حقّ خدا را نپردازد و در راهى جز حقّ خداوند عز و جل خرج كند .
719 امام صادق عليه السلام : تنگ چشمى ، بالاتر و بدتر از بخل است ؛ زيرا بخيل نسبت به آنچه خود دارد بخل مىورزد ، امّا تنگ چشم هم به مال مردم و هم به مال خودش بخل مىورزد ، تا جايى كه هر چه دست مردم مىبيند آرزو مىكند كه ، به حلال يا حرام ، از آن او باشد ؛ از آنچه خدا روزيش كرده نه سير مىشود و نه سودى بر مىگيرد .
215 - بخيل
720 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : كمآسايشترين مردم ، بخيل است .
721 امام على عليه السلام : بخيل ، خزانهدار وارثان خويش است .
722 امام على عليه السلام : بخيل ، هيچ دوستى ندارد .
723 امام على عليه السلام : در شگفتم از بخيل كه فقرى را كه از آن گريزان است به سوى خود مىكشد و ثروتى را كه در پى آن است از دست مىدهد . او در دنيا