و آله است ، خداوند سبحان بيان كرد براى ايشان گمراهى ايشان را و اين اخبار از خداى تعالى است از كفّار كه ايشان منتهى از كفرشان و شركشان به خدا نميشوند تا محمد صلّى اللَّه عليه و آله بيايد نزد ايشان و بيان كند بر ايشان گمراهى ايشان را از حق و بخواند ايشان را بسوى ايمان .
و بعضى گفتهاند : يعنى نبودند تا ترك كنند انفكاك و جدايى از حجّتهاى خدايى تا بيايد بر ايشان بيّنهاى كه حجت قيام به آن مىكند بر ايشان . و قول خدا :
( رَسُولٌ مِنَ اللَّهِ )
بيان و تفسير بيّنه است ، يعنى رسولى و پيامبرى از طرف خدا
( يَتْلُوا )
كه بخواند بر ايشان .
( صُحُفاً مُطَهَّرَةً )
حسن و جبائى گويند : يعنى صحيفههاى پاكيزه در آسمان كه آن را مس نميكند و دست نمىزند مگر فرشتگانى كه پاك از نجاستها ميباشند ، و آن رسول محمد ( ص ) است كه براى ايشان قرآن آورد و آنها را بتوحيد و ايمان دعوت نمود .
( فِيها )
يعنى در اين صحيفهها
( كُتُبٌ قَيِّمَةٌ )
كتابهاى ارزنده است يعنى كتابهاى مستقيمه عادله است كه منحرف و كج و معوج نيست حق را از باطل بيان مىكند .
قتاده گويد : پاك و پاكيزه از باطل و دروغ و سخنان لغو و بيهوده و حرف زور است و مقصود قرآنست و مرادش از صحيفهها مطالبى است كه در صحف در بر دارد از نوشتههاى در آن ، و دلالت مىكند بر اين مطلب كه پيغمبر ( ص ) تلاوت ميفرمود از روى قلبش ميخواند نه از روى كتاب .
ابو مسلم گويد : يعنى فرستادهاى از فرشتگان كه تلاوت كند صحيفهء