آنچه را كه خدا تو را در آن ترغيب نموده و از اعمال و نماز بخوان .
حسن و ابن زيد گويند : هر گاه از جهاد دشمنانت فارغ شدى پس كوشش كن بعبادت خدا و بگفتهء بعضى وقتى از جهاد دشمنان فارغ شدى به پرداز بجهاد با نفس خودت و بگفتهء برخى : هر گاه از اداء رسالت فارغ شدى ، پس سعى كن در طلب شفاعت .
از على بن طلحه از اين آيه پرسيدند گفت سخن در آن بسيار است و ما شنيديم كه ميگويند ، هر گاه از بيمارى بهبودى يافتى پس تندرستى و صحّت و فراغت خود را تابلو قرار بده براى عبادت و بر اين مطلب دلالت مىكند آنچه روايت شده كه شريح ( قاضى معروف ) گذشت به دو نفر كه با هم كشتى ميگرفتند ، پس گفت اين كار امر فارغ نيست خداوند سبحان فرمود
فَإِذا فَرَغْتَ فَانْصَبْ وَ إِلى رَبِّكَ فَارْغَبْ
، يعنى حوائج و نيازمنديهاى خود را به پروردگارت بگو و آن را به هيچكس از خلق خدا نگو .
عطاء گويد اراده نموده تضرع و زارى به او را در حالى كه ترسان از آتش و راغب به بهشت باشد . « 1 »
هامش
( 1 ) - حافظ حاكم حسكانى در شواهد التنزيل ص 349 در ذيل آيهفَإِذا فَرَغْتَ فَانْصَبْ، گويد : حديث كرد مرا على بن موسى بن اسحاق باسنادش از ابى بصير از حضرت امام صادق عليه السلام در ( قول خداى تعالى )فَإِذا فَرَغْتَ فَانْصَبْفرمود ، يعنى بعد از آنكه از تبليغ رسالت فارغ شدى تعيين نما على عليه السلام را براى ولايت .
مترجم گويد : به اين مضمون باسناد مختلف پنج روايت از حضرت صادق عليه السلام روايت نموده كه در تمام فرمودند : على عليه السلام را تعيين كن براى ولايت بر مردم و وصايت و خلافت بعد از خودت .