گرفتم و حال آنكه نكرده ، پس اينست قول خدا ،
يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ
.
و بعضى گفتهاند : خداوند اعمال هر كس را براى اهل قيامت ظاهر سازد تا بدانند بواسطه چه عملى خدا او را ثواب داده و براى مزيد خوشحالى باشد ، و اگر اهل عقوبت است عمل و گناهش را ظاهر سازد تا اينكه همه مردم بدانند به چه علّت عذاب شده است و اين براى مزيد عقوبت و غم و غصّه باشد ، و سرائر آن چيزيست كه پنهان داشته از خير و شرّ و يا چيزيست كه در دل خود پنهان داشته از ايمان و كفر .
از عبد اللَّه بن عمر روايت شده كه گفت خدا در روز قيامت هر سر و راز نهانى را ظاهر مىكند پس براى عدّهاى خوشحالى خواهد بود و از چهرشان نمايان مىباشد ، و در چهرهء بعضى ديگر ناراحتى نمايان خواهد بود .
( فَما لَهُ )
يعنى پس نيست براى اين انسان منكر بعث و حشر .
( مِنْ قُوَّةٍ )
نيرويى كه او را از عذاب خدا منع كند .
( وَ لا ناصِرٍ )
و نه ياورى كه او را يارى كند از خدا ، و القوّه يعنى قدرت و نيرو ، سپس خداوند سبحان براى امر قيامت سوگند ديگرى ياد كرد و فرمود
( وَ السَّماءِ ذاتِ الرَّجْعِ )
سوگند به آسمانى كه صاحب بارانست و اين قول از اكثر مفسّرين است .
ابن زيد گويد : مقصود از رجع ، خورشيد و ماه و ستارگان آسمانست كه غروب مىكند سپس طلوع مينمايد .
و بعضى گفتهاند : رجع السماء دادن او نعمتهايى است كه از طرف آسمان حالا به صد حال بر مرور و گذشت زمانها ميرسد پس بر ميگردد به بارندگى و ارزاق بندگان و غير از اينها .