پس از نور خورشيد اكتساب كند و در پشت آن سير نمايد ، گويند ، و اين در نصف اوّل از ماه است آن گاه كه خورشيد غروب كند از پى آن ماه در آيد در اضائه و جانشين آن شود در نور روشن كردن جهان .
حسن گويد : از پى آن در آيد شب هلال كه اوّل شب هر ماهى است آن گه كه خورشيد غروب و سقوط كرد ماه ديده شود موقع غايب شدن خورشيد و بگفته بعضى در شب پانزدهم ماه با غروب خورشيد طلوع مىكند ، و بعضى گفتهاند در تمام ماه از پى خورشيد آيد امّا در نصف اوّل از پى آن و خورشيد جلوى آنست و ماه پشت خورشيد است و در نصف آخر ماه از پى غروب خورشيد طلوع نمايد .
( وَ النَّهارِ إِذا جَلَّاها )
يعنى سوگند بروز آن گه كه روشن كند تاريكى را و آن را بر طرف نمايد و كفايت از ظلمت جايز است ، و آن را ياد نكرد براى اينكه معنا معروف و مشتبه نيست .
و بعضى گفتهاند : معنايش اينست ،
وَ النَّهارِ
آن گه كه خورشيد آن را ظاهر و هويدا نمود روز را مجلّى و آشكار كننده روز ناميدهاند براى ظهور جرم خورشيد در آن .
( وَ اللَّيْلِ إِذا يَغْشاها )
سوگند بشب آن گه كه بپوشاند خورشيد را تا پنهان شود و آفاق را تاريك نموده و سياهى شب آن را بپوشاند .
( وَ السَّماءِ وَ ما بَناها )
مجاهد و كلبى گويند : سوگند به آسمان و آنكه آن را بنا نمود ، و بگفته عطا و آن كسى كه آن را ايجاد كرد .
و بعضى گفتهاند : يعنى سوگند به آسمان و بناء آن به احكام و محكمى و انتظام آن .