پس انسانى از موقع نطفه بودن تا مردن مشتمل حالات گوناگون خواهد بود كه هر حالى اسم و نامى دارد .
مكحول گويد : يعنى هر آينه امرى و حالى برايتان حاصل شود كه در هر بيست سال بر آن حال نخواهيد بود . و بعضى گفتهاند : يعنى شما سوار منزلى بعد از منزلتى و طبقهاى بعد از طبقه خواهيد شد . و جهت اين اينست كه هر كس بر صلاح و حال خوشى باشد ميخواند اين او را كه بصلاح بالاترى برسد . و كسى كه بسوى فسادى گرايد . فساد او را بسوى فساد بيشتر و بالاتر سوق دهد . براى اينكه هر چيزى بسوى شكل خودش ميكشاند .
ابى عبيده گويد : يعنى هر آينه البتّه سوار خواهيد شد بر سنّتها ، و روشهاى كسانى كه قبل از شما بودند و حالات ايشان و اين معنى از حضرت صادق عليه السّلام هم روايت شده است . و مقصود اينست كه آنچه در ايشان بوده در شما هم خواهد بود و جارى شود بر شما آنچه بر ايشان جارى شد قدم بقدم . سپس خداوند سبحان بر صورت سر كوبى و توبيخ ايشان فرمود :
( فَما لَهُمْ )
يعنى چيست كه كفّار قريش
( لا يُؤْمِنُونَ )
بمحمّد صلّى اللَّه عليه و آله و قرآن . يعنى چه چيز مانع شد مر ايشان را كه ايمان نياوردند و آن استفهام انكارى است . يعنى چيزى از نعمتها و كرامتها بر ايشان نيست هر گاه ايمان نياوردند .
و بعضى گفتهاند : يعنى پس دليل شك و ترديدى كه ايشان را منصرف از ايمان نمود چيست . و آن تعجّب از ايمان نياوردن ايشانست و مقصود اينكه چه مانع ايشان شد و ايشان چه عذرى در ترك ايمان دارند با وضوح دلائل ايمان .
( وَ إِذا قُرِئَ عَلَيْهِمُ الْقُرْآنُ لا يَسْجُدُونَ )
و هر گاه بر ايشان قرآن خوانده