عليه السّلام و ابو ذر
( وَ اللَّهُ يُقَدِّرُ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ )
و خداوند اندازه ميگيرد شب و روز را يعنى اندازه ميگيرد اوقات و ساعات شب و روز را تا بدانيد در آن ساعات بر چه شما را امر مىكند .
عطاء گويد : معنايش اينست آنچه بكنيد و بجا آوريد از نظر او فوت نميشود و مقصود اينست كه او ميداند مقدار شب و روز را پس ميداند آن مقدارى كه شما بر خاسته و نماز ميخوانيد از شب .
( عَلِمَ أَنْ لَنْ تُحْصُوهُ )
ميداند كه شما هرگز نميدانيد اوقات آن را بشماريد مقاتل گويد : بودند مردمى كه تمام شب را از ترس اينكه مبادا كوتاهى و تقصير در واجب نموده باشند نماز ميخواندند پس خداى سبحان فرمود : دانست كه شما نميتوانيد حساب شب را داشته باشيد يعنى طاقت شناخت اين را نداريد .
حسن گويد : آن مردم آن قدر قيام كردند و بر روى خود ايستادند تا پايشان ورم كرد پس خداى سبحان فرمود : شما طاقت احصاء آن را حقيقتا نداريد .
جبائى گويد : معنايش اينست كه هرگز طاقت مداومت بر قيام شب را نداريد و از شما تقصير در آن واقع مىشود .
( فَتابَ عَلَيْكُمْ )
پس بازگشت نمود بشما به اينكه آن را مستحبّ قرار داد و واجب قرار نداد .
و بعضى گفتند : معنايش اينست كه گناهى بر ترك نماز شب بر شما لازم نكرد چنان كه تائب را عقابى لازم نيايد يعنى تبعات و آثار گناه كه عذاب قيامت باشد از تائب بسبب توبه برداشته شود ، بيشتر مفسّرين گفتند فتاب