دادن بر حسنات است . و كسى كه در حسابش مناقشه و خوردهگيرى شود عذاب خواهد شد . در خبر مرفوع و يا در روايت ديگر است كه بعملش شناخته شود آن گاه از او صرفنظر شود و در حديث ديگر است سه خصلت است كه در هر كس باشد خدا حساب او را آسان كشيده و برحمتش او را داخل بهشت نمايد گفتند :
آن كدام است اى رسول خدا فرمود هر كس تو را محروم كرد تو او را عطا كنى و هر كه قطع رحم تو كرد تو او را صله نمايى و هر كه به تو ظلم كرد تو او را ببخشى
( وَ يَنْقَلِبُ )
بعد از فراغت از حسابش بر ميگردد
( إِلى أَهْلِهِ مَسْرُوراً )
بسوى اهلش در حالى كه خوشحال است بواسطه آنچه از خير و كرامت به او رسيده و مقصود از اهل در اينجا همسران بهشتى او حور العين است .
و بعضى گفتهاند : مراد از اهل همسران و فرزندان و فاميل اويند كه زودتر به بهشت رفتهاند . و سرور اعتقاد و علم به رسيدن نفع به او و يا دفع ضرر و زيان از اوست در آينده .
و عدّهاى گفتهاند : سرور معنايى در قلب است كه بسبب رسيدن به خواست قبليش لذّت ميبرد . ميگويند خوشحال باش بسبب چنين امرى از مال يا اولاد يا وصول بآرزو .
( وَ أَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ وَراءَ ظَهْرِهِ )
كلبى گويد : و امّا كسى كه پرونده عملش را از پشت بدست چپش داده شده بعلّت اينكه دست راستش بسته بگردنش مىباشد و دست چپش پشت سرش قرار گرفته است .
مقاتل گويد : دست چپش پشت سرش بيرون آيد . چون راستش با غل و زنجير بگردنش بسته شده و جهت در اين اينكه دادن كتاب و پرونده به دست راست علامتست براى فرشتگان و مؤمنان كه صاحب اين از اهل بهشت است . و اين يك لطف و مهريست براى مردم در خبر دادن به اين و كنايهاى است