پروردگار تو ميداند كه تو كمتر از دو ثلث شب بر ميخيزى و نصف و يك سوّم شب را قيام ميكنى ، و كسى كه جر داده ( ثلثى ) پس او حمل كرده بر ( من ) كه حرف جرّ است .
ابو الحسن گويد : و نيست معناى آن در آنچه بما رسيده زيرا معنا بر كمتر و نزديكتر از نصف و اقرب از ثلث است . گفت و آنچه واجب شده قيام ثلث و اكثر از آنست ( و پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله ترك نميكرد واجب را ) گفت : و امّا كسانى كه بجرّ قرائت كرده بنا بر اين معناست كه شما اداء نكرديد آنچه خدا بر شما واجب نموده پس بر خيزيد كمتر از دو ثلث شب و از نصف آن و يك سوّم آن .
تفسير :
آن گاه خداوند سبحان خطاب نمود پيامبرش را كه
( إِنَّ رَبَّكَ )
البتّه پروردگار تو اى محمّد
( يَعْلَمُ أَنَّكَ تَقُومُ أَدْنى )
ميداند كه تو بر ميخيزى كمتر و نزديكتر
( مِنْ ثُلُثَيِ اللَّيْلِ وَ نِصْفَهُ وَ ثُلُثَهُ )
از دو ثلث شب و نيمى از شب و يك سوّم از شب را يعنى كمتر از نصف و ثلث شب را و هاء بليل بر ميگردد يعنى نصف شب و ثلث شب و معناى آن اينست كه تو بر ميخيزى در بعض شبها نزديك به دو ثلث و در بعضى از شبها نزديك از نصف شب و نزديك يك سوّم شب ، و بعضى گفتهاند : كه هاء ( ضمير ) بثلثين برگردد و نزديكتر از نصف ثلثين و ثلث ثلثين است و وقتى منصوب خوانده شد معناى آن اين مىشود كه بر ميخيزى نيمى از شب و ثلثى از شب را
( وَ )
بر ميخيزد
( طائِفَةٌ مِنَ الَّذِينَ مَعَكَ )
گروهى از كسانى كه با تو هستند بر ايمان .
حاكم ابو القاسم ابراهيم حسكانى باسنادش از كلبى از ابى صالح از ابن عبّاس روايت كرده در قول خداوند
وَ طائِفَةٌ مِنَ الَّذِينَ مَعَكَ
يعنى على