رحمت پروردگار و احسان و كرامت او هستند . « 1 » ابى مسلم گويد : ممنوع و محروم از رحمت و ثواب غير مقبول و غير مرضى ، هستند . حضرت على عليه السّلام فرمود : محروم از ثواب و كرامت خدايند .
( ثُمَّ إِنَّهُمْ )
سپس بعد از آنكه آنها منع از ثواب و كرامت شدند
( لَصالُوا الْجَحِيمِ )
ملازم دوزخ شوند و براى هميشه در آن خواهند ماند و غايب از آن نخواهند بود . ابو مسلم گويد : آنها آتش گيرانه و هيزم دوزخ خواهند بود .
( ثُمَّ يُقالُ )
آن گاه به آنها به جهت سرزنش و ملامت گفته مىشود
( هذَا )
اين است آنچه بشما از عذاب و عقاب نموده
( الَّذِي كُنْتُمْ بِهِ تُكَذِّبُونَ )
آنكه در دار دنيا و دار تكليف آن را تكذيب نموديد . و مثل ابن خطاب را تقريع و سر كوبى مينامند . براى اينكه خبر ميدهد به چيزى كه ميكوبد غمّ و غصّه سخت را بر وجهى كه فرمود :
هامش
( 1 ) اين نيز از اسرار معارف الهيّه و از معجزات نبوّت است و محتاج به تأويل هم نيست زيرا حجاب از خدا بزرگترين عذابست و براى همين هم ميبينى كه اهل اللَّه لذّت از مناجات و عبادت مىبرند و بزرگترين نعمت نزد ايشان قرب به خدا و نماز شب خواندن لذيذترين لذّتها است نزد ايشان . ( مترجم )