به آيه
يَوْمَ يَقُومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعالَمِينَ
پس گريسته تا افتاد و از خواندن ماند .
( كَلَّا )
آن ردع و زجر يعنى مرتدع شويد و ممنوع گرديد از گناهان پس امر چنان كه شما بر آن هستيد نيست سخن در اينجا تمام و در نزد ابى حاتم سهل ( كلّا ) مبتداء متّصل بما بعد به معناى حقّا مىباشد .
( إِنَّ كِتابَ الفُجَّارِ لَفِي سِجِّينٍ )
حسن گويد : يعنى كتاب ايشان كه در آن اعمالشان از گناهان و معصيتهايشان ثبت شده است .
ابن عبّاس و مجاهد و قتاده و ضحّاك گفتهاند : يعنى نوشته شده در پرونده آنها كه در سجّين است و آن در زمين هفتم پائينترين زمينهاست .
براء بن عازب گويد : پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله فرمود : سجّين پائين ترين زمين هفتم است .
و شمر بن عطيّه گويد : ابن عبّاس آمد پيش كعب الاحبار و گفت مرا خبر ده از قول خداى تعالى .
إِنَّ كِتابَ الفُجَّارِ لَفِي سِجِّينٍ
گفت روح فاجر را به آسمان مىبرند . پس آسمان از پذيرفتن خوددارى مىكند آن گاه آن را به زمين ميآورند . پس زمين نيز قبول نميكند . پس آن را بهفت زمين داخل مينمايند تا بسجّين ميرسد و آنجا جاى لشگر شيطانست . و مقصود در آيه اينست كه كتاب و پرونده عمل آنها گذارده مىشود .
ابو هريره از پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله روايت كرده كه سجّين چاهيست در دوزخ سر گشاده و فلق چاهيست در آن سر بسته .
ابى مسلم گويد : سجّين اسم پرونده اعمال آنهاست و آن ظاهر قرآن است . يعنى آنچه خداوند بر كفّار نوشته يعنى واجب كرده بر ايشان از كيفر كردار در اين كتابيست نامش سجّين است . و لفظش از باب سجن كه بمعنى