از عهد و پيمان پرسيده خواهد شد و بنا بر اين در اينجا كشندهگان حقيقته مسئول خواهند بود نه كشته شدگان و مسلّما آنها سؤال كننده از قتلشان هستند .
( وَ إِذَا الصُّحُفُ نُشِرَتْ )
و آن گاه كه پرونده اعمالى كه فرشتگان در آن از خير و شرّ صاحبش و اهلش نوشتهاند باز مىشود تا اينكه اصحابش آن را بخواند و اعمال ظاهر مىشود پس بحسب آن پاداش داده شوند .
( وَ إِذَا السَّماءُ كُشِطَتْ )
آن گاه كه آسمان زايل و از جاى خود نابود شود مانند جلا و پوستى كه از تن شتر نابود و كنده مىشود سپس خدا آن را مىپيچد و جمع مىكند . و بگفته زجاج آن گاه كه آسمان كنده مىشود چنان كه سقف كنده مىشود و بگفته ديگرى آن گاه كه آسمان از آنچه در آنست كشف و ظاهر مىشود و معناى كشط بر داشتن تو است چيزى را از چيزى كه پوشيده است چنان كه پوست از كوهان شتر برداشته مىشود .
( وَ إِذَا الْجَحِيمُ سُعِّرَتْ )
و آن گاه كه دوزخ بر افروخته و شعلهور ميگردد تا اينكه شدّت و تنديش بر تندى افزوده گردد .
و قتاده گويد : بر افروختگى آن غضب و خشم خدا و گناهان بنى آدم است .
( وَ إِذَا الْجَنَّةُ أُزْلِفَتْ )
و آن گاه كه بهشت نزديك باهل آن گردد ، براى دخول آنان . و بگفته بعضى نزديك شود به آنچه در آنست از نعمتها . پس مؤمن سرورش زياد و اهل آتش حدتشان زياد شود .
( عَلِمَتْ نَفْسٌ ما أَحْضَرَتْ )
يعنى آن گاه كه اين چيزها در قيامت شد در اين وقت هر كسى ميداند چه عملى حاضر كرده است .