تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 327

مساهمون:

ص٣٢٧
است زيرا در آيهء ديگر فرمود :
( وَ إِذَا الْكَواكِبُ انْتَثَرَتْ )
آن گاه كه تناثر نجوم شود . ستارگان به هم بريزند . مگر اينكه بگويى اوّل نورش ميرود آن گاه بهم ميريزند .
( وَ إِذَا الْجِبالُ سُيِّرَتْ )
آن گاه كه كوه‌ها از روى زمين روان گردند پس غبار و گرد پراكنده و آب نمايى شوند .
( وَ إِذَا الْعِشارُ )
و آن گاه كه شتران ده ماهه آبستن . و نيز بعد از آنكه بچه خود را زائيدند . عشار گفته ميشوند و آنها گرانقدرترين مال نزد عربند
( عُطِّلَتْ )
يعنى حمل و بچّه خود را بدون شبان و شتربان رها كنند و بگفته جبائى و محكى از ابن عمرو عشار ابرهاى معطّل هستند ، كه نميبارند ازهرى گويد : من در لغت اين معنى را از عشار نميشناسم .
( وَ إِذَا الْوُحُوشُ حُشِرَتْ )
آن گاه كه حيوانات وحشى جمع ميشوند تا قصاص بعضى كه بر ديگرى شاخى زده و يا صدمه‌اى وارد نموده گرفته شود و خداوند سبحان وحوش و حيوانات را در آخرت محشور كند تا اينكه به آنچه استحقاق دارند از عوض بر دردهايى كه در دنيا به آنها رسيده برسند و داد بعضى از برخى ديگر گرفته شود پس در آن وقت به آنها خواهد رسيد آنچه از عوض‌ها استحقاق دارند . پس آنكه ميگويد : عوض هميشگى است ميگويد آن حيوان براى هميشه در نعمت باقى خواهد بود . و آنكه ميگويد : مستحقّ عوض مىشود . بطور انقطاع . و بعضى از ايشان گويند : خداوند از باب تفضّل عوض را ادامه دهد به آنها تا اينكه غمّى بانقطاع آن عوض بر معوّض وارد شود . و بعضى از آنها