حسن گويد : پاك است از هر پليدى و ناپاكى . و بعضى گفتهاند : پاك است از هر شك و شبهه و تناقضى .
( بِأَيْدِي سَفَرَةٍ )
ابن عبّاس و مجاهد گويند يعنى نويسندگانى از فرشتگان .
و بعضى گفتهاند : سفيران وحى بين خداى تعالى و بين رسولان او از سفاره و قتاده گويد : ايشان قاريان قرآنند كه آن را نوشته و ميخوانند فضيل بن يسار از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده كه فرمودند حافظ قرآنى كه عامل به آن باشد با فرشتگان نويسندهگان قرآن بزرگواران نيكوكارانند .
سپس خداوند ايشان را ستود و گفت
( كِرامٍ )
بزرگوارند بر پروردگارشان
( بَرَرَةٍ )
مطيعانند .
و بعضى گفتهاند : بزرگوار از گناهند كه خود را از گناه بلند و دور ميدارند بر ره يعنى صالحين پرهيزكارانند . و مقاتل گويد : قرآن از لوح محفوظ نازل به آسمان دنيا شد شب قدر بنويسندهگانى از فرشتگان . آن گاه جبرئيل آن را نازل به پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله نمود . سپس خداوند سبحان ياد كرد تكذيب كنندهگان قرآن را و فرمود
( قُتِلَ الْإِنْسانُ )
مجاهد گويد : يعنى معذّب و ملعون باد انسان و آن اشاره بهر كافر و ناسپاسى است .
ضحّاك گويد : و آن اميّة بن خلف ( از سران قريش ) است . و بعضى گفتهاند : آن عتبة بن ابى لهب است كه گفت من كافر به پروردگار نجم و ستارهام وقتى كه فرود آمد
( ما أَكْفَرَهُ )
يعنى چه اندازه كفر او سخت و چه اندازه گمراهى او آشكار است . و اين تعجّب و شگفتى از اوست مثل اينكه گفته تعجّب كنيد از او و از كفرش با بسيارى شواهد و ادلّه بر توحيد و ايمان ( باز ايمان نميآورد ) مقاتل و كلبى گويند : ما استفهاميّة است . يعنى چه چيز او را كافر نمود و موجب كفر