مردم و جماعات است و لازم بود كه بگويد تبتّلا زيرا مقصود خدا به اين آفريدگان است و بر گزيدن اوست تو را براى خودش ( تبتيلا ) پس تو هم نيز منقطع به سوى او .
بعضى گفتهاند كه تبتيلا گفت براى مطابقت اواخر آيات سوره .
محمّد بن مسلم و زراره و حمران بن اعين از حضرت باقر و حضرت صادق عليهما السّلام روايت نمودهاند كه تبتّل در اينجا بلند كردن دو دست است در نماز ( يعنى قنوت نماز ) و در روايت ابى بصير . گويد آن بلند كردن دستت بسوى خدا و تضرّع و نيايش در پيشگاه اوست .
( رَبُّ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ )
يعنى عالم به آنچه را كه در آنست زيرا كه او ميان مشرق و مغرب ( خاور و باختر است ) و بعضى گفتهاند : پروردگار محلّ طلوع خورشيد و غروب آن و مقصود اوّل روز و آخر آن ( صبح و شام ) است .
پس اضافه فرمود : نيمى از روز اوّل را بمشرق و نيمى از آخر آن را به مغرب .
و بعضى گفتهاند : مالك مشرق و مغرب ( خاور و باختر ) يعنى متصرّف در آنچه را كه ميان آن مشرق و مغرب و مدبّر ميان آن دو ( اداره كننده آنچه را كه در آن ميانست ) .
( لا إِلهَ إِلَّا هُوَ )
يعنى نيست كسى كه جز او عبادت شايسته او باشد .
( فَاتَّخِذْهُ وَكِيلًا )
يعنى حافظ بگير او را براى قيام بوظيفهات .
و بعضى گفتهاند : معناى آن اينست كه او را كافى براى وعدهء او گرفته و بر او اعتماد نموده و امر و اختيار خود را به او واگذار نموده كه مييابى او را بهترين نگهبان و كافى براى خود .
( وَ اصْبِرْ عَلى ما يَقُولُونَ )
يعنى صبر نما بر آنچه را كه كفّار به تو ميگويند از