وجه ( 1 ) اينكه مقصود از آن فرشتگانند كه ارواح كفّار را از بدنهاى آنها به لذّت و سختى ميكشند چنان كه فرو ميبرد زه را در كمان و بشدّت آن را ميكشد . و اين معنى از على عليه السّلام و مقاتل و سعيد بن جبير روايت شده . مسروق گويد : آن فرشتگانى هستند كه جان اولاد آدم را از بدنشان بيرون ميآورند . مجاهد گويد : آن مرگ است كه جانها را ز بدنها بيرون ميكشد . و اين معنى ، از حضرت صادق عليه السّلام هم روايت شده . ( 2 ) مقصود از آن ستارگانى هستند كه از افقى بافق ديگر كشيده ميشوند يعنى طلوع و غروب ميكنند و اين معنى از حسن و قتاده و ابو عبيده و اخفش و جبائى نقل شده ابو عبيده گويد از محلّ طلوعشان فرو ميآيند و در محلّ غروبشان غروب ميكنند . ( 3 ) عطا و عكرمه گويند النّازعات كمانهايى هستند كه تيرها را رها ميكنند و ناشطات يعنى اوهاق جمع وهق يعنى كمندها و بنا بر اين پس قسم و سوگند بفاعل ، آن است و ايشان مجاهدين در راه خدايند .
( وَ النَّاشِطاتِ نَشْطاً )
در معناى آن قولهايى است ( 1 ) آنچه ما ذكر نموديم ( يعنى كمندها ) .
( 2 ) على عليه السّلام گويد : آنها فرشتگانى هستند كه جان كفّار را از ميان پوست و ناخنهايشان ميكشند تا به سختى و غصّه از درونشان بيرون ميآورند . و نشط يعنى جذب نمودن گفته مىشود ( نشطت الدّلو نشطا ) يعنى آن را كشيد ( 3 ) ابن عبّاس گويد : آنها فرشتگانى هستند كه جان مؤمنين را ميكشند پس آن را ميگيرند چنانچه عقال شتر را از دست آن ميكشند وقتى آن را باز ميكنند . و فرّاء حكايت كرده اين قول را سپس گويد : و آنچه شنيدم از عرب اينكه ميگويند . گويا از عقال كشيده است و نشطت الحبل