( إِنَّ جَهَنَّمَ كانَتْ مِرْصاداً )
بدرستى كه دوزخ كمينگاه است مبرّد گويد يعنى آن آماده براى ايشان و پاسداران و پاسبانان دوزخ در كمين كفّار هستند كه آنها را گرفته و در آتش اندازند . مقاتل گويد : مرصد زندانى است كه در آن مردم را حبس ميكنند و بعضى گفتهاند : راهيست كه براى گنهكاران گذارده و آن محلّ ورود و كمينگاه ايشانست و اين اشاره به اينست كه دوزخ براى گنهكاران
هامش
( علّت آن گونه تشرّف و اين گونه مراجعت چيست .
گفت امّا آن گونه تشرّف وظيفهء هر كسى است كه عارف بمقام ولىّ اللَّه اعظم امير المؤمنين عليه السّلام باشد كه با كمال خضوع و خشوع مشرّف گردد . و امّا علّت اين گونه مراجعت براى اينست كه اثر تشرّف با معرفت بحضور و پيشگاه حضرت على عليه السّلام عوض شدن و رنگ ولايت گرفتن و باز شدن چشم ، و گوش ملكوتى است و چون حقايق و بواطن اشياء و اشخاص منكشف و مكشوف ميگردد برايم نميخواهم چشمم بيكى از دوستانم بيفتد كه مبادا آنها را به غير صورت ظاهر ببينم پس گفتم قهرا از آنها كدورت و تنفّرى حاصل شود و بايد با مردم زندگى كنم .
پس گفتم استاد سؤال ديگرى دارم و شما را قسم بحقّ على عليه - السّلام مىدهم كه جواب مرا بدهيد . گفت به پرس . گفتم مرا بچه صورت ميبينى . بسيار ناراحت شد و گفت اگر قسم نداده بودى نميگفتم . تو را به صورت خر ميبينم . و چون به خود مراجعه كردم ديدم راست ميگويد . صفت بهيميّت خرى در من موجود است . براى همين از آن تاريخ همواره بنفس خويش خطاب ميكنم اى خر آدم نشدى . اى خر آدم نشدى .
و اين مترجم از اين قبيل قضايايى از بزرگان اطّلاع دارم كه مجال ذكر آن نيست و حديث ابو بصير و حضرت صادق عليه السّلام در عرفات و يا منى معروف است كه ميگويد : گفتم يا بن رسول اللَّه ما اكثر الحجيج ، چه اندازه حاجى زياد است امام فرمود :
( ما اقلّ الحجيج و اكثر الضجيج )
چه مقدار حاجى كم و سرو صدا زياد است تعجّب كردم . امام عليه السّلام تصرّف در چشم من نموده ديدم حيوانات وحشى و اهلى از درّندهگان و غيره زياد ولى انسان و حاجى حقيقى بسيار كم است .