« 1 »
( وَ خَلَقْناكُمْ أَزْواجاً )
آيا شما را شكل شكل نيافريديم يعنى بشكلهاى - گوناگون كه هر يك شكلى براى ديگريست .
و بعضى گفتهاند : يعنى شما نر و ماده . مرد و زن نيافريديم تا درست شود از شما تناسل و توليد مثل شده و بعضى از شما بهرهمند از ديگرى شود .
و بعضى گفتهاند : يعنى صفهاى مختلف سياه و سفيد و صغير و كبير و غير اينها
( وَ جَعَلْنا نَوْمَكُمْ سُباتاً )
در معناى اين آيه مفسّرين بر چند وجه اختلاف كردهاند 1 - يعنى ما خواب را براى شما راحت و آسايش ، براى بدنتان قرار داديم 2 - ابن انبارى گويد : خوابتان را قرار داديم براى قطع كردن و بريدن اعمالتان و تصرّفتان 3 - قرار داديم خوابتان را سبات كه نه حقيقتا مرگ است و نه حيات و ادراك است
( وَ جَعَلْنَا اللَّيْلَ لِباساً )
، يعنى شب را پردهاى كه هر چيز را به تاريكى و سياهى خود مستور و مخفى - ميدارد
( وَ جَعَلْنَا النَّهارَ مَعاشاً )
و قرار داديم روز را براى طلب معيشت و فراهم كردن وسايل زندگى .
هامش
( 1 ) اطلاق كلمه ارض براى كرهء زمين اصطلاح علماء و دانشمندان علم هيئت است و در لغت نيست .
معناى آن مگر بسيط و گسترده و دامنه دارى در زير گامهاى موجودات كه آن را خشكى گويند و آن يك پوست جامديست بر روى مايع آب شده و ناچار آن در معرض ميدان و اضطراب است و اگر نبود كوهها كه آن را سنگين بار نموده و پايههاى آن را مشبّك قرار داده از سنگهاى سخت هر آينه زلزلههاى دائمى بود و فرو رفتن و شكافهاى عميق و هلاك هزاران نفوس در هر روز بطور متواتر واقع ميشد و لكن حكمت اقتضاء كرد كه پوست زمين محكم شود سبب سنگها براى اينكه اهلش را نابود نكند .
( شعرايى )