جبائى گويد : آن از زرديست براى اينكه آتش زرد رنگ است .
( وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ )
در اين روز واى بر حال تكذيب كنندگان از آتشى كه اينست صفت آن .
( هذا يَوْمُ لا يَنْطِقُونَ وَ لا يُؤْذَنُ لَهُمْ فَيَعْتَذِرُونَ )
اين روزيست كه كفّار سخن نميگويند و بايشان اجازه نميدهند تا عذر خواهى كنند .
بعضى گفتهاند : در معناى آن دو قولست ( اوّل ) اينكه ايشان - سخنى نميگويند كه بحالشان فايده داشته باشد . پس مثل اينكه اصلا حرفى نميزنند ( دوّم ) اينكه در قيامت پاسگاههايى هست كه در بعضى از آنها حرف ميزنند و داد خواهى ميكنند و در بعضى از آنها هم بر دهانهاى آنان مهر خموشى زده و تكلّم نميكنند .
قتاده گويد : مردى نزد عكرمه آمد . و گفت آيا ديدهاى قول خداى تعالى
( هذا يَوْمُ لا يَنْطِقُونَ )
را و باز قول او را
( ثُمَّ إِنَّكُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ عِنْدَ رَبِّكُمْ تَخْتَصِمُونَ )
پس شما در روز قيامت در نزد پروردگارتان داد خواهى ميكنيد پس عكرمه گفت در آن روز موقف و پاسگاههائيست . كه در بعضى از آنها سخن ميگويند و داد خواهى ميكنند . سپس مهر بر دهان آنها زده و دست و پاى ايشان بسخن آيد . پس در اينموقع است كه آنها سخن نميگويند . نحويها اجازه دادهاند
( هذا يَوْمُ لا يَنْطِقُونَ )
بنصب خوانده شود بنا بر اينكه آن اشاره بجزاء باشد نه اشاره بيوم و قول او ( فيعتذرون ) مرفوع است بنا بر اينكه عطف بر قول او
( وَ لا يُؤْذَنُ لَهُمْ )
باشد . و تقدير آن ( فلا يعتذرون ) - پس اعتذار نميجويند .
و اگر گفته شود : فلا يعتذروا پس منصوب باشد هر آينه معنايش اين