معنى :
سپس خداى سبحان بيان نمود آنچه بايشان گفته مىشود براى كيفر و مجازات تكذيبشان و فرمود
( انْطَلِقُوا إِلى ما كُنْتُمْ بِهِ تُكَذِّبُونَ )
يعنى مالكين و موكّلين دوزخ بايشان ميگويد برويد بسوى آتشى كه شما انكار مينموديد و آن را دروغ مىپنداشتيد و اعتراف بصحّت آن در دنيا نداشتيد . و انطلاق منتقل شدن و رفتن از جائيست بجاى ديگر بدون توقّف . سپس ذكر فرمود موضع و محلّى را كه ايشان را امر فرمود به آنجا بروند . و فرمود
( انْطَلِقُوا إِلى ظِلٍّ ذِي ثَلاثِ شُعَبٍ )
يعنى برويد بسوى آتشى كه براى آن سه شعبه است آن را ظل و سايه ناميد براى سياهى آتش جهنّم و دوزخ .
مجاهد و قتاده گفتهاند : آن دود جهنّم است كه از سه طرف احاطه بكفّار دارد شعبهاى از بالاى سر و شعبهاى از سمت راست و شعبهاى از سمت چپ . و دود را ظلّ و سايه ناميده چنانچه فرمود
( أَحاطَ بِهِمْ سُرادِقُها )
يعنى از دود غليظ سياه به آنها احاطه نمود .
و بعضى گفتهاند : زبانهاى از آتش بيرون آيد پس احاطه بكافر مانند خيمهاى نمايد پس از آن سه شعبه منشعب گردد . پس در آن دود غليظ خفقان آور باشد تا از حساب فارغ شود .
سپس خداوند سبحان آن سايه را تعريف نمود و فرمود
( لا ظَلِيلٍ )
سايه بانى نيست كه مانع از آزار باشد و مانند آنست كنين . پس ظليل از ظلّه و آن پرده است و كنين از كن . پس سايه اين دود كفّار را مستغنى از حرارت و سوزش آتش نميكند و آن قول خداست
( وَ لا يُغْنِي مِنَ اللَّهَبِ )
و شعله و زبانه آتش است كه بلند مىشود وقتى كه بر افروخت و آن سه رنگ سرخ و زرد