( وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلًا )
عبد اللَّه بن عبّاس گويد : بيان نما آن را بيان كردنى و قرائت كن سه آيه يا چهار يا پنج آيه را بيك نفس .
زجاج گويد : و بيان تمام نميشود كه در قرائت قرآن عجله كنى بلكه به اين تمام مىشود كه بيان كنى تمام حروف را و اداء نمايى حقّ آن را از اشباع و غيره .
ابو حمزه گويد : بابن عبّاس گفتم من مردى هستم كه در قرائت و سخنم شتاب است ابن عبّاس گفت من سوره بقره را با ترتيل و شمرده قرائت كنم بيشتر دوست دارم كه تمام قرآن را بى ترتيل بخوانم .
مجاهد گويد : ترتيل بمعنى ترسل يعنى به آرامى و تأنّى خواندن است .
قتاده گويد : معنايش تثبت تثبّتا است يعنى محكم بخوان ، محكم خواندنى .
و از امير المؤمنين على عليه السّلام روايت شده كه فرموده كه معنايش اينست بيان كن آن را بيان كردنى . نه مانند شعر بخوان و نه مثل ( بحر رمل ) آن را متفرّق و پراكنده نخوان كه جملات را ( بقول معروف يكى مشرق و يكى مغرب بگويى ) جدا جدا اداء نمايى و ليكن بكوب بسبب مرتّب خواندن دلهاى سخت را . و نباشد كوشش و همّ يكى از شما اينكه سوره را زود به آخر رسانى و از حضرت صادق عليه السّلام روايت شده كه هر گاه بآيهاى برخوردى كه در آن يادى از بهشت شده از خدا در خواست بهشت كن و هر گاه بآيهاى گذشتى كه در آن ذكر آتش شده پناه به خدا ببر از آتش دوزخ .
و بعضى گفتهاند : ترتيل آنست كه قرائت كنى آن را به ترتيب و پى در پى