گذاشت . پس اين آيه نازل شد .
و بعضى گفتهاند : كه اين تعميم دارد در هر گنهكار فاسقى و كافرى ، از ايشان يعنى از همه مردم . روشنتر اينكه پيروى نكن كسى را كه تو را بگناه ، و يا ناسپاسى دعوت كند . و اين بهتر است براى زيادتر فائده و نبودن تكرار .
( وَ اذْكُرِ اسْمَ رَبِّكَ بُكْرَةً وَ أَصِيلًا )
يعنى اقبال كن بر شغل و كار خودت از ذكر خدا و دعاء و تبليغ رسالت در صبح و شب و هميشه پس البتّه خدايا رو مؤيّد و ياور تو است .
و البكره : اوّل روز و الاصيل . عشى و آن اوّل شب است
( وَ مِنَ اللَّيْلِ فَاسْجُدْ لَهُ )
و بعضى از شب را براى خدا سجده كن . داخل شده به دليل من تبعيضيّه . يعنى پس براى او در پارهاى از شب سجده كن . زيرا او را امر نكرد بقيام تمام شب .
و بعضى گفتهاند :
فَاسْجُدْ لَهُ
. يعنى نماز مغرب و عشا را بخوان .
( وَ سَبِّحْهُ لَيْلًا طَوِيلًا )
يعنى در شب دراز بعد از نماز واجبت نوافل بخوان . روايت شده از حضرت رضا عليه السّلام كه از او سؤال كرد احمد بن - محمّد بن ابى نصر بزنطى از اين آيه كه اين تسبيح چيست فرموده نماز شب است
( إِنَّ هؤُلاءِ يُحِبُّونَ الْعاجِلَةَ )
البتّه اين گروه كافران دوست دارند - سراى شتابنده دنيا را يعنى اختيار ميكنند لذّتها و منافع زود گذر را در دار دنيا
( وَ يَذَرُونَ وَراءَهُمْ )
يعنى و ترك ميكنند آينده را و مياندازند پشت سرشان
( يَوْماً ثَقِيلًا )
روز سخت و دشوارى را يعنى ايشان ايمان به آن روز نميآورند و براى آن روز كارى نميكنند .
و بعضى گفتهاند : يعنى پشت سرشان مىاندازند و هر دو معنى هم