30 - و شما نميخواهيد مگر وقتى كه آن را خدا بخواهد البته خدا دانا و صلاح انديش است .
31 - خداى تعالى هر كه را خواهد در رحمت ( در توفيق و هدايت يا در بهشت ) خويش در آورد و براى ستمگران شكنجهاى دردناك آماده كرده است .
قرائت :
ابن كثير و ابو عمر و ابن عامر ( ما يشاءون ) با ياء قرائت كرده و ديگران از قاريان با تاء ( ما تشاءون ) و در قرائت نادره عبد اللَّه بن زبير و ابان بن عثمان و الظّالمون به او او خواندهاند .
دليل :
برهان كسى كه با ياء خوانده قول خداى تعالى
( فَمَنْ شاءَ اتَّخَذَ )
است هر كه بخواهد بگيرد . و برهان آنان كه با تاء خواندهاند اينست كه
( فَمَنْ شاءَ )
خطاب بعموم است يعنى و نميخواهند طاعت و استقامت در فرمان خدا را مگر اينكه خدا بخواهد يا محمول بر خطاب باشد .
و امّا قول او ( و الظّالمون ) پس آن بنا بر استيناف جمله است . ابن جنّى گويد مثل اينست كه بگويد : الظّالمون اعدّ لهم عذابا اليما . براى ستمكاران عذابى دردناك مهيّا كرده سپس اينكه عطف شده جمله به ما قبلش و قطعا رفع سبقت گرفت و به مبتداء و اوّل آن كه ( من يشاء ) فاعل يدخل باشد ولى قرائت جماعت قرّاء با ياء بهتر و جلوتر است و آن نصب باشد زيرا معناى آن چنين است . و يعذّب الظّالمين عذاب مىكند ستمكاران را و