( فَأَصَّدَّقَ )
يعنى : پس تصدق داده و مالم را پاك نموده و در راه خدا انفاق مينمودم .
وَ أَكُنْ مِنَ الصَّالِحِينَ
يعنى : از آن كسانى ميشدم كه اعمال صالحه مينمودند .
مقاتل گويد : از صالحين يعنى از مؤمنين ، و آيه درباره منافقانست ابن عبّاس گويد : يعنى از مطيعين خدا ، و آيه درباره مؤمنان است ، گويد هيچكس نميميرد كه براى او مال زكات نداده و يا شرايط حجّ برايش آماده بوده و نرفته مگر اينكه التماس بازگشت مىكند در موقع مرگ گفتند اى پسر عباس به ترس از خدا ، پس ما نميبينيم اين كافر را كه طلب برگشت كند ، پس گفت من برايتان قرآن ميخوانم آن گاه آيه مذكور را خواند تا قول خدا
مِنَ الصَّالِحِينَ
گفت صلاح در اينجا حج است ، و از ابى عبد اللَّه ( ع ) هم همين روايت شده .
وَ لَنْ يُؤَخِّرَ اللَّهُ نَفْساً إِذا جاءَ أَجَلُها
و هرگز خدا نفسى را تأخير نياندازد وقتى اجل و مرگش رسيد ، يعنى اجل مطلقى كه حتمى است و حكم شده در آن موقع زنده بميرد ، و اجل مقيّد آن اجل معلّق است كه بنده در آن موقع ميميرد ، اگر غير از آن قطع اجل او نشود يعنى با مرگ تصادفى و امثال آن نميرد و يا بنا بر مصلحتى كه خدا ميداند چيزى از او كم و يا زياد نشود .
وَ اللَّهُ خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ
يعنى : داناست باعمال شما و پاداش ميدهد شما را به آن .