يَحْسَبُونَ كُلَّ صَيْحَةٍ عَلَيْهِمْ
خداوند ايشان را توصيف بضعف ، و جزع نموده يعنى هر صدا و فريادى را كه ميشنوند پندارند بر آنها واقع خواهد شد ، يعنى ميپندارند كه صيحه كشنده آنها و از ترس و بيم گمان ميكنند كه آنها مقصود و مرادند ، و اين مانند اينست كه در ارتش و لشگر منادى ندا كند يا كسى برفيقش فرياد زند يا حيوانى رم كرده و فرار كند و يا گمشدهاى را اعلان كنند .
و بعضى گفتهاند : يعنى وقتى فريادى بشنوند گمان ميكنند كه آيهاى درباره آنها و كشف حالشان نازل شده چون خود ميشناختند كه در سينه هايشان تقلّب و خيانت است و براى همين گفته شده ( المريب خائف ) آدم مشكوك و متقلّب ترسناك است ، پس خداوند سبحان از عداوت آنها خبر داده و فرموده .
( هُمُ الْعَدُوُّ )
در حقيقه دشمن تو و مؤمنين ميباشند .
( فَاحْذَرْهُمْ )
پس احتياط و دورى كن از ايشان به اينكه آنها را بر سرّ و راز خود آگاه كنى .
قاتَلَهُمُ اللَّهُ
يعنى : خدا ايشان را ذليل و لعنت كند ، و بعضى گفتهاند : كه آن نفرين بر هلاكت ايشانست بعلّت اينكه هر كسى را كه خدا بكشد او مقتول و هر كسى را غالب شود پس او مغلوب است
أَنَّى يُؤْفَكُونَ
ابو مسلم گويد : يعنى چگونه با بسيارى دلائل از حق منصرف ميشوند و روى ميگردانند ، و اين توبيخ و سرزنش و سركوبى است و استفهام نيست .
و بعضى گفتهاند يعنى چگونه دروغ ميگويند ( از افك به معناى كذب و دروغ است ) .