يا پروردگار من براى او مدّت طولانى قرار داده يعنى مهلت و پايانى كه به آن منتهى شود قرار داده . عطاء گويد : اراده كرده كه جز خدا فقط كسى روز قيامت را نميداند .
عالِمُ الْغَيْبِ
يعنى اوست عالم كه ميداند وقت قيامت را
فَلا يُظْهِرُ عَلى غَيْبِهِ أَحَداً
يعنى هيچكس از بندگانش را بر غيبش مطّلع نميكند آن گاه استثناء نموده و فرمود :
إِلَّا مَنِ ارْتَضى مِنْ رَسُولٍ
مگر آن كسى كه از پيامبران پسنديده باشند يعنى پيامبران . به جهت اينكه خدا استدلال مىكند بر نبوّت ايشان به اينكه خبر بغيب ميدادند . براى اينكه نشانهاى از معجزه براى ايشان باشد . و مقصود اينست . البتّه كسى كه خدا او را پسنديده و انتخاب براى نبوّت و رسالت نمود پس البتّه او را مطّلع ميسازد بر آنچه ميخواهد از غيبش بر حسب آنچه مصلحت اقتضاء كند . و آن قول خدا است .
فَإِنَّهُ يَسْلُكُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ رَصَداً
پس او را البتّه فرشتگان از جلو و پشت سر هستند و خبر ميدهند و رصد طريق است . يعنى قرار ميدهد براى او بعلم پيشين از پيامبرانى كه قبل از او بودند و علم پسين و بعد از او راه و طريقى .
و بعضى گفتهاند : يعنى حفظ مىكند آنچه را كه رسول را بر آن مطّلع مىكند . پس قرار ميدهد از جلو و عقب او كمينگاهى از فرشتگان كه وحى را حفظ كند از اينكه شياطين آن را استراق كند و بدزدند و آن را بجادوگران بدهند .
و بعضى گفتهاند : كمينگاهى از جلوى او قرار داده و كمينگاهى از پشت سرش از فرشتگان كه حفظ كند او را از شرّ و مكر دشمنان پس شرّ آنها به او نرسد .
و بعضى گفتهاند : مقصود به آن جبرئيل عليه السّلام است . يعنى قرار