رفع باينست كه آن مبتداء يا خبر مبتداء محذوف كه مخصوص بذم است باشد
أَنَّى يُؤْفَكُونَ
، انّى در محل نصب است بنا بر حاليت به معناى كيف و تقديرش اينست كه اجاحدين يؤفكون آيا منكرين چگونه برميگردند ، و جايز است كه در محل نصب بنا بر مصدريت باشد و تقديرش اينست اى افك يؤفكون ، و زجاج گفته است كه يعنى : من اين يؤفكون ، يعنى از حق بباطل برميگرديد ، پس بنا بر اين منصوب بر ظرفيّت است و يصدّون در محلّ نصب است بنا بر حاليت .
مقصود و تفسير :
خداوند سبحان پيامبرش را مخاطب ساخت و فرمود :
إِذا جاءَكَ
هر گاه آمدند تو را اى محمّد .
( الْمُنافِقُونَ )
و ايشان كسانى هستند كه اظهار ايمان نموده و كفر خود را پنهان ميكنند ، و نفاق از نفق و نافقاء مشتق است چنان كه شاعر گويد
للمؤمنين امور غير مخزية * و للمنافق سرّ دونه نفق
براى مؤمنين كارهاى بدون ضرر و خوارى است و براى منافق رازيست كه كمتر آن دو رنگى و دو رويى است . شاهد در كلمه منافق است كه انسان دو رو و دو رنگ باشد .
قالُوا نَشْهَدُ إِنَّكَ لَرَسُولُ اللَّهِ
يعنى : خبر دادند به اينكه آنها - اعتقاد دارند كه تو رسول خدايى .
وَ اللَّهُ يَعْلَمُ
و خدا اى محمّد ميداند .
إِنَّكَ لَرَسُولُهُ
حقيقة و خدا از جهت شهادت و گواهى كافيست .
وَ اللَّهُ يَشْهَدُ إِنَّ الْمُنافِقِينَ لَكاذِبُونَ
و خداوند گواهى مىدهد كه