نَراهُ
به معناى علم است سپس خداوند سبحان خبر داد به اينكه چه وقت عذاب بر كفّار واقع مىشود . پس فرمود :
يَوْمَ تَكُونُ السَّماءُ كَالْمُهْلِ
روزى كه آسمان بقول ابن عبّاس مانند دردى روغن زيتون و بقول عطاء مثل مس گداخته و بگفته حسن مانند نقره آب شده و بقول ابى مسلم مثل سرب آب شده است .
وَ تَكُونُ الْجِبالُ ، كَالْعِهْنِ
و كوهها مانند پشم رنگ شده و به گفتهء مقاتل مثل پشم زده شده و بقول حسن مانند پشم سرخ است مقصود اين است كه كوهها بعد از سختى و صلابت نرم و ملايم و بعد از اجتماع پراكنده ميشوند . حسن گويد : كوهها اوّل مثل پشته و تپّهاى از ريگ مىشود . سپس مانند پنبه و پشم حلّاجى شده ميگردد آن گاه ذرّات پراكنده شده و نابود مىشود
وَ لا يَسْئَلُ حَمِيمٌ حَمِيماً
روزى كه دوست از دوست خود رفيق از رفيق خود جويا نميشود . بقول مجاهد هر انسانى در آن روز مشغول به خود ، و از ديگرى غافل است .
و بگفته حسن دوستى از دوستش نمىپرسد كه گناهان او را متحمّل شود براى اينكه در آخرت از او مأيوس است .
اخفش گويد : حميم كسيست كه انسانى محبّت و مهر مخصوص به او بورزد از خويشان و ارحام نزديك باشد و يا دور باشد . و حامه بمعنى خاصّه است .
و بعضى گفتهاند : معناى آيهء مذكور
لا يَسْئَلُ حَمِيمٌ . . .
اينست كه در آن روز احتياجى بسؤال نيست .
بعلّت اينكه براى هر كدام از آنان علامت و نشانه مخصوصى است ، كه به آن شناخته مىشود . پس علامت كافرها سياهى صورت و كبودى چشم ، و