نمود ، پس بنا بر اين باء زايده خواهد بود يعنى هر آينه دست راست او را خواهيم بريد .
فرّاء و مبرّد و زجاج گويند : هر آينه او را با قوّه و نيرو خواهيم گرفت يعنى و ما او را خواهيم گرفت و ما قدرت بر گرفتن او داريم و مالك او هستيم . و البتّه يمين را جاى قوت و قدرت قرار داده براى اينست كه نيروى هر چيزى در دستهاى او است ( از ابن قتيبه ) .
ثُمَّ لَقَطَعْنا مِنْهُ الْوَتِينَ
يعنى و لكن ما قطع ميكنيم از او رگ دل او را و او را هلاك مينمائيم « 1 » .
مجاهد و قتاده گفتهاند : كه وتين رگيست در قلب كه متّصل به پشت است و بعضى گفته آن ريسمان قلب است .
فَما مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ عَنْهُ حاجِزِينَ
يعنى پس نيست كسى از شما كه ما را از او منع كند و مقصود اينست كه او تكليف دروغ بخاطر شما نميكند با علمش به اينكه اگر او اين تكليف را نمايد هر آينه ما عقوبتش نمائيم آن گاه شما قدرت نداريد
هامش
( 1 ) اين عبارت است از دليل لطفى كه اهل كلام به آن استدلال نمودند بر نبوّت . و اگر گفته شود . پس چطور جماعتى از مدّعيان پيغمبرى دروغى ، ادّعا كردند و خدا آنها را دفع نكرد و رگ دل آنها را قطع نكرد . گوئيم براى اينكه آنها دعوت خود را مقرون باعجاز نكردند كه آنها را تأييد كند تا موجب گمراهى مردم باشد . آن گاه آنها ادّعا ميكردند اباطيل را كه عقل حكم ببطلان آنها مىكند مثل دعوت شرك و عبادت اصنام . و امّا پيامبرى كه نباشد در او چيزى كه موجب تنفّر مردم از او شود و كلامى آورد كه بحدّ اعجاز برسد و دعوت بتوحيد و مكارم اخلاق كند و بشارت پيامبران پيشين منطبق با او شود و تصرّف در كاينات هم بكند اگر دروغگو باشد بر خداست كه او را تكذيب نموده و او را قطع نمايد ( مترجم )