تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 245

مساهمون:

ص٢٤٥
و دشمنى و مانند آنست قول شاعر :
يتقارضون اذا التقوا فى مجلس * نظرا يزيل مواقع الاقدام
هر گاه در مجلسى بهم برميخورند از يكديگر با چشمانشان ميچينند بطورى كه قدمها را ميلغزاند و از جا مىكند ، شاهد اين بيت كلمه نظرا مىباشد كه به معناى نظر كينه و عداوت است .

شرح لغات :

المغرم : چيزيست كه لازم مىشود از دينى كه اصرار مىشود در پرداخت آن و اصل آن از لزوم باصرار است ، و از آنست قول خدا : انّ عذابها كان غراما ، البته عذاب آن لازم است جدّا . شاعر گويد :
يوم الجفار و يوم النسار * كانا عذابا و كان غراما « 1 »
روز جفار و روز نسار دو روز سختى بودند و روز لازمى بود ، شاهد اين بيت كلمه غراما است كه به معناى لازم آمده است . المثقل : حمل سنگين است و آن سنگينى بدين و سنگين به عيال ، و سنگين بحقوق لازمه و امور واجبه است كه بر ذمه اوست . المكظوم : محبوس از تصرف در امور و از آنست كظمت رأس القربة اذا شددته حبس كردم سر مشك را وقتى كه آن را محكم بستم ، و كظم غيظه
هامش
( 1 ) روز جفار روز مشهوريست ميان عرب كه ميان بنى بكر و بنى تميم ، جنگ سختى سر آب جفار در گرفت و بسيارى از طرفين تلف شدند و آن روز ضرب المثل شد و همچنين روز نسار كه ميان بنى اسد و ذبيان با بنى جشم ابن معاويه سر چاه نسار كه از بنى عامر بود جنگ درگرفت مانند روز جفار كه چاه آبى متعلّق به بنى تميم بود در نجد . ( مترجم )