را احاطه نمود و همه را سوزانيد ، قتاده گويد : يعنى فرشتهاى آن را از امر و دستور خدا آتش زد .
وَ هُمْ نائِمُونَ
يعنى : در حالى كه آنها خواب بودند .
مقاتل گويد : خداوند آتشى برانگيخت در شب بر باغشان ، پس آن را سوزانيد تا تبديل به تل خاكسترى سياه شد و اين است قول خدا كه ميفرمايد
فَأَصْبَحَتْ كَالصَّرِيمِ
ابن عباس و ابن عمرو بن علاء گويند : يعنى صبح كرد مانند شب تاريك و صريمان شب و روزند براى سپرى شدن هر يك از ديگرى جبائى گويد : صريم به معناى مصروم ميوه چيده شده است و مقصود اين است كه آن باغ چنان شده كه تمام ميوههاى آن چيده شده است .
حسن گويد : صريم آنست كه خير از آن منقطع شده و ديگر در آن خيرى نيست .
مورج گويد : كالصريم : يعنى چون تل ريگى كه از كوه ريك جدا شده است و بعضى گفتهاند : يعنى مانند خاكستر سياه بلغت خزيمه .
فَتَنادَوْا مُصْبِحِينَ
يعنى صبحگاهان بعضى ديگرى را صدا زدند و اصل تنادى از نداء با ياء مقصوره است ، براى اينكه نداء دعاء به بلند كردن صدا است چنانست كه امتداد ميدهد بر روش خود اى فلانى ( يا اللَّه يا رحمن ، يا رحيم ، يا ارحم الراحمين ) براى اينكه صدا البتّه كشيده مىشود براى انسانى بصداى گلويش .
أَنِ اغْدُوا عَلى حَرْثِكُمْ
يعنى : صدا ميزدند به اينكه زود باشيد و بعضى به ديگرى ميگفت تند برويد بر حرث خودتان ، و حرث : زراعت و انگور است .