تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 225

مساهمون:

ص٢٢٥
و ديگرى گويد :
تطاول ليلك الجون البهم * فما ينجاب عن صبح صريم
طولانى شد شب سياه تاريك تو پس بر طرف نشد سياهى از صبح ، شاهد اين بيت نيز صريم است .
اذا قلت اقشع او تناهى * جرت من كلّ ناحية غيوم
هر گاه گفتم هوا صاف و ابر رفته يا دور شده ، ابرها از هر طرف روان و جارى گرديده است . نيز صريم ناميده مىشود پس لغت صريم از اضداد است براى اينكه شب موقع آمدن روز سپرى مىشود ، و روز هنگام آمدن شب زايل ميگردد و صريم نيز به معناى مصروم است يعنى تمام ميوه‌هايش از بين رفت . و بعضى گفته‌اند : صريم محل انقطاع و تمام شدن شن زاريست كه در آن روئيدنى نباشد . امرؤ القيس گويد :
و ظلّ يصيران الصريم غماغم * تدعسها بالسمهرى المغلّب
و همواره براى گلّه گاو وحشى كوير صدايى است كه با نيزه سختى كه براى آنها آماده شده طعن مىزند ، شاهد اين بيت صريم است كه به معناى زمين كوير و شن زار آمده . الطائف : جماع كردن در شب است و هر گاه گفته شد اطاف به صلاح است در شب و روز باشد ، و فرّاء در اين باره انشاد كرده :
اطفت بها نهارا غير ليل * و الهى ربّها طلب الرخال
جماع كردم با آن زن در روز نه در شب در حالى كه شوهرش در گلّه گوسفندانش