كسى كه منع مىكند فاميلش را از دين اسلام به اينكه ميگويد هر كه داخل دين محمد صلّى اللَّه عليه و آله شود هرگز سودى به او نخواهم رسانيد .
( مُعْتَدٍ )
قتاده گويد : متجاوز از حق ظالم و ستمكار است .
( أَثِيمٍ )
يعنى گنهكار فاسق است فاعل چيزيست كه بسبب آن گناه ميكنند و بعضى گفتهاند : در فعلش متجاوز و در عقيدهاش گنهكار است .
و بعضى گفتهاند : متجاوز است در ظلم كردن به ديگرى ، و گنهكار است در ظلم كردن به خود .
عُتُلٍّ بَعْدَ ذلِكَ
يعنى او با منّاع خير بودنش متجاوز گنهكار و زناكار بد خلق است ، و اين روايت شده در خبر مرفوع .
عكرمه گويد : عتل تواناى در كفر است ، كلبى گويد : عتل ستمكارى است كه در دشمنى به باطل سخت است .
خليل گويد : عتل : پرخوريست كه منع از ديگران مىكند ، و بعضى گفته اند : عتل آنست كه مردم را گرفته ( مانند مأمورين ساواك ) و بزندان يا شكنجه ها ميكشاند و از آنست گفته شاعر :
فيا ضيعة الفتيان اذ يعتلونه * ببطن الشرى مثل الغنيق المسدّم
پس اى ضايع كننده جوانان هنگامى كه ميكشيدند او را بصحراى پر شير مانند اسب و شتر بزرگى كه بر دهان او لجام گذاردهاند ، شاهد در اين بيت كلمه يعتلونه است كه به معناى گرفتن و كشيدن آمده .
( زَنِيمٍ )
يعنى : حرامزاده چسبيده بقومى كه در نسب از ايشان نيست شاعرى گويد :
زنيم تداعاه الرجال تداعيا * كما زيد فى عرض الاديم الاكارع