سپس خداوند سبحان ذكر فرمود حال ايشان را موقع نزول عذاب و معاينه آن و فرمود :
فَلَمَّا رَأَوْهُ زُلْفَةً
مجاهد گويد : پس هنگامى كه عذاب را نزديك ديدند يعنى در روز بدر . و حسن گويد : معاينه ديدند . و بيشتر مفسّرين گفتهاند لفظ ماضى و مقصود به آن مستقبل و آينده است . و معنى اينست : زمانى كه برانگيخته شده و ديدند قيامت قيام كرده و ديدند آنچه از عذاب برايشان مهيّا شده
سِيئَتْ وُجُوهُ الَّذِينَ كَفَرُوا
يعنى سياه شود صورتشان و علّت آن زشتى چهرههاى آنهاست بسياهى .
و بعضى گفتهاند : يعنى بر چهرههاى آنها آثار غم و حسرت ظاهر شده و ميرسد بايشان بدى و خوارى
( وَ قِيلَ )
و به اين گروه كفّار وقتى عذاب را مشاهده كردند گفته شود .
هذَا الَّذِي كُنْتُمْ بِهِ تَدَّعُونَ
فرّاء گويد : تدعون و تدّعون با تشديد يكيست مانند تدخرون و تدّخرون . و مقصود اينكه شما بوديد كه عجله ميكرديد و خدا را براى تعجيل آن ميخوانديد و آن قول ايشان است
إِنْ كانَ هذا هُوَ الْحَقَّ مِنْ عِنْدِكَ . . .
اگر اين حقّ از نزد تو است . ( از ابن زيد ) حسن گويد : آن تدّعون از دعوى است يعنى ادّعا ميكرديد كه نه بهشتى است و نه آتشى .
حاكم - ابو القاسم حسكانى . باسانيد صحيحه خود ذكر كرده از شريك از اعمش روايت كرده كه گفت : زمانى كه ديدند آنچه براى حضرت على بن ابى طالب عليه السّلام است از مقامات در نزد خدا سياه شود چهره كسانى كه كافر شدند بولايت آن حضرت .