تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ٢٤ — صفحة 51

مساهمون:

ص٥١

و معناى لمح ديدن بعجله و شتاب است و آن بهم خوردن چشم است ، و مقصود اينست ، هر گاه ما اراده كرديم كه قيامت برپا شود آماده كنيم انسان و تمام آفريده و مخلوق خود را به قدر يك چشم بر هم زدن در سرعت . جبائى گويد : يعنى و نيست امر ما هر گاه اراده كنيم كه چيزى باشد مگر يك مرتبه ديگر در آن نيازى بامر و فرمان دوّم نيست البتّه « نَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ » ما به او مىگوييم باش ، پس مىباشد مثل يك چشم بر هم زدن در سرعت بدون هيچ كندى و تأخير . ( وَ لَقَدْ أَهْلَكْنا أَشْياعَكُمْ ) حسن گويد : يعنى و جدّا هلاك كرديم ما ، همانند شما و امثال شما را در كفر از امتهاى گذشته و آنها را اشياع و پيروان - ايشان ناميد چون كه موافقت كردند با ايشان در كفر و دروغ پنداشتن پيامبران ( فَهَلْ مِنْ مُدَّكِرٍ ) پس آيا يك مذكّر و متنبّهى هست كه موجب شود او را اين موعظه و اندرز كه منزجر و منتهى شود از مثل آنچه گذشتگان مرتكب شدند از اعمال كفّار تا بسر آنها نيايد آنچه بر سر آنان آمد از هلاكت و نابودى . ( وَ كُلُّ شَيْءٍ فَعَلُوهُ فِي الزُّبُرِ ) جبائى گويد : يعنى هر كارى را كه كردند در كتب و پرونده‌اى كه فرشتگان نگهبانان نوشته‌اند خواهد بود ، و اين اشاره است به اينكه هيچ كارى مغفول و مستور از آنها نيست . و بعضى گويند : يعنى تمام اعمال آنها در كتاب محفوظ بر ايشان نوشته مىشود براى آنكه آن از بزرگترين عبرتها و اعتبار نامه‌هاست در علم بمخلوقات پيش از آنكه بوده باشد ، بر تفصيل اعمالشان . ( وَ كُلُّ صَغِيرٍ وَ كَبِيرٍ مُسْتَطَرٌ ) ابن عبّاس و مجاهد و قتاده و ضحاك گويند : يعنى و آنچه كه مقدم داشتند از اعمالشان از كوچك و بزرگ نوشته مىشود بر ايشان