2 - اينكه بگويد : به زودى ميكنم و قصدش هم كردن باشد و بعد معلوم شود كه او نكرده است آن را پس اين هم قبيح و زشت است زيرا كه او نميداند كه آيا مىكند يا نميكند و شايسته است در مثل اين وعده قولش را مقرون بلفظ انشاء اللَّه نمايد « 1 » .
( كَبُرَ مَقْتاً عِنْدَ اللَّهِ أَنْ تَقُولُوا ما لا تَفْعَلُونَ )
يعنى بزرگ است اين سخن و عظيم است از جهت خشم در نزد خدا كه بگوئيد چيزى را و نكنيد آن را .
و بعضى گويند : يعنى بزرگ است كه بگوئيد چيزى را كه نميكنيد آن را و وعده بدهيد از خودتان چيزى را كه به آن وفا نميكنيد بزرگ است از جهت اندوه و حسرت در نزد خدا .
( إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الَّذِينَ يُقاتِلُونَ فِي سَبِيلِهِ صَفًّا )
بدرستى كه خدا دوست دارد كسانى را كه پيكار ميكنند در راه او ، يعنى : مرتّب و منظّم ميكنند خود را در موقع جنگ كردن و پيكار نمودن با دشمن .
و بعضى گويند : يعنى پيكار ميكنند در راه او صف بسته و قطار كشيده .
هامش
( 1 ) - مترجم گويد : آرى انسان هر كارى را كه ميگويد يا هر وعدهاى كه ميدهد بايد مقرون بلكه توام با كلمهء انشاء اللَّه باشد و گر نه غالبا ناتمام و ناقص ميماند و خداوند منّان صريحا در سورهء مباركهء كهف آيهء : 23 ميفرمايد : و لا تقولون لشيء انى فاعل ذلك غدا الا ان يشاء اللَّه البتّه نگو به چيزى كه من كننده اين كارم فردا مگر اينكه خدا بخواهد و در آيات عديده كلمه ان شاء اللَّه آمده مانندوَ إِنَّا إِنْ شاءَ اللَّهُ لَمُهْتَدُونَسوره بقره 70وَ قالَ ادْخُلُوا مِصْرَ إِنْ شاءَ اللَّهُ آمِنِينَسورهء يوسف آيهء 99 وسَتَجِدُنِي إِنْ شاءَ اللَّهُ صابِراًسورهء كهف آيه 69 وسَتَجِدُنِي إِنْ شاءَ اللَّهُ مِنَ الصَّالِحِينَسوره قصص آيهء 27 وسَتَجِدُنِي إِنْ شاءَ اللَّهُ مِنَ الصَّابِرِينَسورهء و الصافات آيه 102 ولَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرامَ إِنْ شاءَ اللَّهُ آمِنِينَسوره فتح آيه 27 و آيات ديگر كه نشانگر تأكيد اين ذكر است .