قتاده گويد : بدرستى كه پروردگارتان قيامت را نزديك نمود تا جايى كه آن را مانند فرد قرار داد و امر نمود شما را بانديشه كردن و تفكر در آنچه مقدّم ميداريد .
( وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ )
بترسيد از خدا زيرا كه او به آنچه مى كنيد آگاهى دارد و امر بتقوى را مكرر نمود براى اينكه تقواى اوّل براى توبه از گناهان گذشته است و تقواى دوّم براى پرهيز كردن از گناهان در آينده .
و بعضى گويند : تقواى دوّم تأكيد تقواى اوّل است .
( وَ لا تَكُونُوا كَالَّذِينَ نَسُوا اللَّهَ )
و نباشيد مثل كسانى كه خدا را فراموش كرده و ترك كردند اداء كردن حق خدا را .
( فَأَنْساهُمْ أَنْفُسَهُمْ )
پس خدا ايشان را از خودشان فراموش ساخت ، به اينكه محرومشان داشت حظوظشان را از خير و ثواب .
جبائى گويد : فراموش كردند خدا را به ترك ذكر او بشكر كردن و بزرگداشتن او پس بفراموشى انداخت ايشان را از خودشان بسبب عذابى كه فراموش كردند - بعضى از ايشان بعضى ديگر را چنانچه فرمود :
فَسَلِّمُوا عَلى أَنْفُسِكُمْ
« 1 » يعنى بعضى از شما بايد به بعض ديگر سلام كند .
ابن عباس گويد : و اراده نموده به اين بنى قريظه و بنى النضير و بنى قينقاع را را .
( أُولئِكَ هُمُ الْفاسِقُونَ )
آن گروه خود فاسقان هستند كه بيرون رفتند از طاعت خدا به معصيت او .
( لا يَسْتَوِي أَصْحابُ النَّارِ وَ أَصْحابُ الْجَنَّةِ )
يكسان و متساوى نيستند ملازمان آتش با ملازمان بهشت ، زيرا آن گروه مستحقّ آتش و اينان مستحقّ بهشتند .
( أَصْحابُ الْجَنَّةِ هُمُ الْفائِزُونَ )
ملازمان و اصحاب بهشت خود رستگاران هستند به ثواب خدا و ظفر يافتهگان بمطلوبشان ميباشند .
هامش
( 1 ) - سورهء نور آيهء : 61 .