بود ، و بعضى گويند : مقصود تمام مجالس ذكر و دعاست .
( فَافْسَحُوا يَفْسَحِ اللَّهُ لَكُمْ )
جا دهيد يا جا باز كنيد خدا شما را جا ميدهد پس توسعه دهيد خداوند وسيع و گشاده مىكند مجالس شما را در بهشت .
( وَ إِذا قِيلَ انْشُزُوا )
و وقتى گفته مىشود بالا رويد و برخيزيد و به برادران خودتان جا دهيد
( فَانْشُزُوا )
يعنى اين كار را بكنيد .
مجاهد گويد : يعنى وقتى گفته مىشود شما برخيزيد براى نماز و جهاد ، پس حركت كنيد و بلند شويد و كوتاهى نكنيد .
و بعضى گويند : يعنى و وقتى بشما گفته مىشود بالا رويد در مجلس و جا باز كنيد براى آنان كه بعد داخل ميشوند پس برويد بالا زيرا كه رسول خدا « ص » نزديك نميشود و بالا نميرود مگر باذن خدا و امر او .
عكرمه و ضحاك گفتهاند : يعنى و هر گاه مؤذّن نداى نماز ميدهد پس فورا برخيزيد زيرا چند نفر از مردان بودند كه سنگينى و كاهلى ميكردند از نماز .
و بعضى گويند : اين آيه نازل شده و دربارهء قومى كه زياد پيش پيغمبر « ص » توقّف و درنگ ميكردند ، پس هر يك دوست داشت كه او آخرين نفر باشد كه از خدمت پيامبر ( ص ) بيرون رود ، پس خداوند فرمان داد ايشان را كه بلند شوند و بيرون روند .
( يَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجاتٍ )
ابن عبّاس گويد : خداوند بلند نموده كسانى را كه با ايشان علم داده از مؤمنين بر كسانى كه علمشان نداده درجهها و مرتبههايى .
و بعضى گويند : يعنى تا آنكه بلند كند خدا كسانى از شما را كه ايمان آوردهاند .
بطاعتشان رسول خدا را درجهاى و كسانى را كه علم و دانش داده بفضل علمشان