و اهل معنى گفتهاند كه : معناى
( أَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ )
آفريديم ما آن را و ايجاد كرديم آن را ، مىباشد مثل قول او : و انزل لكم من الانعام ثمانية ازواج « 1 » و نازل كرد براى شما از چهار پايان هشت جفتها را ( 1 - گوسفند نر و ماده 2 - بز نر و ماده 3 - گاو نر و ماده 4 - شتر نر و ماده ) .
و مقاتل همچنين پنداشته و معتقد به اين معنى شده پس گويد : يعنى بامر ما آهن بوجود آمد .
و قطرب گويد : معناى ( انزلنا ) در اينجا مهيّا كرديم ما و آفريديم از نزل ( مائده ) و آن چيزيست كه براى ميهمان آماده مىشود ، يعنى انعام كرديم بسبب آهن و آن را براى شما آماده نموديم .
ابن عبّاس گويد : و فرود آورد با آدم عليه السلام از جنس آهن سه چيز را 1 - علاة كه سندان باشد 2 - گاز انبر 3 - چكش .
( فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ )
زجاج گويد : يعنى ممانعت نموده و با آن پيكار و جنگ با دشمن مىكند و مقصود اينست كه از آهن دو سلاح ساخته مىشود يكى براى دفاع چون سپر و زره و كلاه خود ، و يكى براى زدن چون شمشير و خنجر و چاقو و سر نيزه ، چنانچه مجاهد گويد : در آن سپر است براى دفاع و سلاح است براى زدن بدشمن .
( وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ )
يعنى چيزهايى كه مردم در وسائل زندگيشان منتفع به آن
هامش
( 1 ) - سورهء زمر آيهء : 6 ، مترجم گويد تفسير اين آيه را در سورهء انعام در آيهء 144 و 145 نموده و فرموده: ثَمانِيَةَ أَزْواجٍ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَ مِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِتا آنجا كه فرمودمِنَ الْإِبِلِ اثْنَيْنِ وَ مِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِ.